ශ්රී ලංකාව කියන්නේ ලස්සන රටක්. ඒත් අපේ ජීවිත හරිම කාර්යබහුබලයි. හැමදාම දුවනවා. රැකියාවේ, ගෙදර, දරුවන්ගේ වැඩ. මේ ඔක්කොම අතරේ අපි නොදැනීම ආතතියට ගොදුරු වෙනවා. මානසික ආතතිය කියන්නේ පොදු දෙයක්. ඒත් ඒක අපේ සෞඛ්යයට හොඳ නැහැ. අද අපි කතා කරමු ආතතිය ආයුර්වේද ක්රම වලින් කොහොමද පාලනය කරගන්නේ කියලා. විශේෂයෙන්ම කාර්යබහුබල ශ්රී ලංකාවේ ඔබට මේවා ගොඩක් වැදගත් වේවි.
ආතතිය කියන්නේ මොකක්ද?
ආතතිය කියන්නේ අපේ මනසට වගේම ශරීරයටත් දැනෙන පීඩනයක්. පොඩි පොඩි ආතතීන් ජීවිතයට හොඳයි. ඒවා අපිට අභියෝග වලට මුහුණ දෙන්න ශක්තියක් දෙනවා. ඒත් දිගින් දිගටම තියෙන ආතතිය රෝග ගොඩකට මුලක් වෙන්න පුළුවන්. හෘද රෝග, දියවැඩියාව, මානසික අවපීඩනය වගේ දේවල් පවා ඇති වෙන්න පුළුවන්.
ආයුර්වේදයට අනුව ආතතිය ඇතිවෙන්නේ අපේ ශරීරයේ තියෙන වාත, පිත්ත, කඵ කියන දෝෂ තුනේ සමබරතාවය නැති වුණාමයි. මේක ගොඩක් වෙලාවට වාත දෝෂය වැඩි වීමෙන් සිද්ධ වෙනවා. වාතය වැඩි වුණාම නොසන්සුන් බව, නින්ද නොයාම, අධික කල්පනා කිරීම වගේ දේවල් ඇතිවෙනවා.
ආයුර්වේදයෙන් ආතතිය පාලනය කරමු
ආයුර්වේදය කියන්නේ අපේ ශරීරය, මනස, ආත්මය කියන තුනම එකට බලාගන්න ක්රමයක්. ඒකෙන් පුළුවන් ස්වභාවිකවම ආතතිය පාලනය කරගන්න. අපි බලමු ඒ කොහොමද කියලා.
දිනපතා ජීවන රටාව (දිනචර්යාව)
ඔබේ දවස පටන් ගන්න විදිය හරිම වැදගත්. පුරුදු කිහිපයක් අනුගමනය කිරීමෙන් විශාල වෙනසක් කරගන්න පුළුවන්.
- වේලාසනින් අවදි වෙන්න: උදේ පාන්දර නැගිටින්න. පුළුවන් නම් ඉර පායන්න කලින්. මේකෙන් දවසට හොඳ ආරම්භයක් ලැබෙනවා. සන්සුන් මනසකින් දවස පටන් ගන්න එක ගොඩක් වටිනවා.
- ව්යායාම කරන්න: උදේට පොඩි වෙලාවක් ඇවිදින්න යන්න. නැත්නම් ගෙදරදී පොඩි ව්යායාම ටිකක් කරන්න. යෝග ව්යායාම කිහිපයක් හරිම හොඳයි. විශේෂයෙන්ම, /breathing වගේ සරල හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාමවලින් මනස සැහැල්ලු වෙනවා. ශරීරයටත් මනසටත් ඒක ලොකු සහනයක්.
- සැහැල්ලු උදෑසන ආහාරයක් ගන්න: බඩ පිරෙන්න කන්නේ නැතුව, හොඳ පෝෂණයක් තියෙන සැහැල්ලු උදෑසන ආහාරයක් ගන්න. උදෑසන ආහාරය මගහරින්න එපා.
නින්ද හරිම වැදගත්
කාර්යබහුබල වෙද්දී මුලින්ම නැතිවෙන්නේ නින්ද. හොඳට නිදාගන්න එක ආතතිය අඩු කරන්න අත්යවශ්යයි. අඩුම තරමේ පැය 7-8ක හොඳ නින්දක් අවශ්යයි.
- හැමදාම එකම වෙලාවට නිදාගන්න, එකම වෙලාවට නැගිටින්න පුරුදු වෙන්න. මේකෙන් ඔබේ ශරීරයේ "ජීව ඔරලෝසුව" (circadian rhythm) නිසි ලෙස ක්රියාත්මක වෙනවා.
- නිදාගන්න කලින් ෆෝන්, ටී.වී. බලන එක අඩු කරන්න. ඒ වෙනුවට පොතක් කියවන්න. නැත්නම් සන්සුන් සංගීතයක් අහන්න.
- උණු වතුර නාන්න. මේකෙන් ශරීරය ලිහිල් වෙනවා. නින්දට යන්න කලින් උණුසුම් කිරි ටිකක් බොන එකත් හරිම හොඳයි.
පෝෂණීය ආහාර රටාවක්
අපේ කෑමත් ආතතියට බලපානවා. අපි කන දේ අපේ මනසටත් කෙලින්ම බලපානවා.
- නැවුම් ආහාර: නැවුම් පලතුරු, එළවළු, ධාන්ය වර්ග වැඩිපුර කන්න. ශ්රී ලංකාවේ අපිට පහසුවෙන් හොයාගන්න පුළුවන් ගොටුකොළ, කෝමාරිකා, කරපිංචා වගේ දේවල් හරිම ගුණයි.
- සැර කෑම අඩු කරන්න: මිරිස් වැඩිපුර දාපු, බැදපු කෑම, ක්ෂණික ආහාර (fast food) අඩු කරන්න. මේවා ශරීරයේ පිත්ත දෝෂය වැඩි කරන්න පුළුවන්.
- වතුර බොන්න: දවසට ප්රමාණවත් තරම් වතුර බොන්න. විජලනය (dehydration) කියන්නේ ආතතිය වැඩි කරන තවත් හේතුවක්.
- තේ සහ කෝපි අඩු කරන්න: මේවා තාවකාලිකව හොඳක් දුන්නත්, දිගු කාලීනව ආතතිය වැඩි කරන්න පුළුවන්. ඒ වෙනුවට දේශීය ඖෂධීය තේ වර්ග (උදා: බෙලි මල් තේ) බොන්න පුරුදු වෙන්න.
ඖෂධ පැළෑටි හා දේශීය ප්රතිකාර
ශ්රී ලංකා දේශයට ආවේණික ඖෂධ පැළෑටි ගොඩක් අපිට තියෙනවා. මේවා ආතතිය අඩු කරන්න පුදුම විදියට උදව් වෙනවා.
- අශ්වගන්ධ (අමුක්කරා): මේක ස්වභාවික ආතති නාශකයක් (adaptogen). ශරීරයට ආතතියට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි කරනවා. නින්ද හොඳ කරන්නත් උදව් වෙනවා. කිරි වලට දාලා බොන්න පුළුවන්.
- ගොටුකොළ (බ්රාහ්මී): ගොටුකොළ කියන්නේ මතකය වර්ධනය කරන, මනස සන්සුන් කරන හොඳ පැළෑටියක්. ගොටුකොළ සම්බෝල, මැල්ලුම්, කැඳ හදලා කන්න පුළුවන්. අපේ ගෙවත්තේම තියෙන පහසු ඖෂධයක්.
- වෙනත් ඖෂධ: සරුවාංග, ඉරමුසු, බෙලි මල්, සේර, කරපිංචා වගේ දේවල් අපේ ගෙවත්තේම තියෙනවා. බෙලි මල් තේ, සේර තේ, ඉරමුසු කැඳ වගේ දේවල් හරිම හොඳයි. කරපිංචා ආහාරයට එකතු කරගන්න එකත් මනසට හොඳයි.
ප්රයෝජනවත් ඉඟියක්: ඔබට අවශ්ය ප්රතිකාර ගැන දැනගන්න, නිවැරදි උපදෙස් ලබාගන්න පුළුවන් දේශීය වෛද්යවරුන් සොයන්න /directory. ඔවුන් ඔබට ගැලපෙනම ප්රතිකාර ක්රමය නිර්දේශ කරාවි.
භාවනාව හා යෝග ව්යායාම
ආතතිය අඩු කරන්න භාවනාව හරිම හොඳයි. ඒක මනසට දෙන ලොකු විවේකයක්.
- දවසට මිනිත්තු 10ක් 15ක් භාවනා කරන්න පුරුදු වෙන්න. උදේට හෝ රෑට නිදාගන්න කලින් කරන්න පුළුවන්.
- ඔබේ හුස්ම ගැනීම ගැන අවධානය යොමු කරන්න. ගැඹුරු හුස්මක් ගන්න, සෙමින් පිට කරන්න.
- මේකෙන් මනස සන්සුන් වෙනවා. සිත විසිරෙන එක නවතිනවා.
- යෝග ව්යායාම සරලව ගෙදරදී කරන්න පුළුවන්. මේවා ශරීරයට වගේම මනසටත් සුවයක් ගෙන දෙනවා. යෝග වලින් මාංශ පේශී ලිහිල් වෙනවා.
තෙල් පිරිමැදීම (අභ්යංග)
උණුසුම් තෙල් ටිකක් අරගෙන මුළු ශරීරයේම පිරිමැදීම හරිම සුවයක්. විශේෂයෙන්ම හිසට සහ පාදවලට තෙල් දාලා සම්බාහනය කරන්න. මේකට තල තෙල්, පොල් තෙල්, හෝ ඔලිව් තෙල් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. රාත්රී නින්දට පෙර මෙය කිරීමෙන් හොඳ නින්දක් ලැබෙනවා. මේකෙන් මාංශ පේශී ලිහිල් වෙනවා. රුධිර සංසරණය හොඳ වෙනවා. වාත දෝෂය පාලනයටත් මෙය ඉතාම වැදගත්.
ශ්රී ලංකාවේ කාර්යබහුබල ඔබට සරල විසඳුම්
අපේ රටේ හැමෝම වගේ හරිම කාර්යබහුබලයි. ට්රැෆික් එක, රැකියාවේ පීඩනය, පවුලේ වගකීම් මේ ඔක්කොම එක්ක ජීවිතය ගොඩක් අමාරුයි. ඒත් මේ කිව්ව දේවල් කරන්න ලොකු වෙලාවක් ඕන වෙන්නේ නැහැ. පොඩි පොඩි වෙනස්කම් වලින් ලොකු ප්රතිඵල ගන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට, උදේට ගොටුකොළ සම්බෝල ටිකක් හදාගන්න එක, රෑට නිදාගන්න කලින් පොඩි වෙලාවක් භාවනා කරන එක වගේ දේවල් හරිම සරලයි. ඔබේ ශරීර ස්වභාවය අනුව ඔබට සුදුසුම ආහාර සහ ජීවන රටාව දැනගන්න පුළුවන් නම්, එය ආතතිය පාලනයට මහත් රුකුලක්. ඔබේ දෝෂ තත්ත්වය මොකක්ද කියලා දැනගන්න අපේ /quiz එකෙන් පොඩි පරීක්ෂණයක් කරන්නත් පුළුවන්.
අවසන් අදහස
ආතතිය කියන්නේ අපිට හැමෝටම දැනෙන දෙයක්. ඒත් ඒක කළමනාකරණය කරගන්න එක අපේ අතේ තියෙනවා. ආයුර්වේද ක්රම කියන්නේ ස්වභාවිකවම ඒකට උදව් වෙන පැරණි, ප්රායෝගික ක්රමයක්. මේ සරල ආයුර්වේද පිළිවෙත් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ කාර්යබහුබල ශ්රී ලංකා ජීවිතයේ ආතතිය සාර්ථකව කළමනාකරණය කරගන්න පුළුවන්. ඔබේ ජීවිතයට මේ පුරුදු ටික එකතු කරගෙන නිරෝගී, සතුටින් පිරි ජීවිතයක් ගත කරන්න.
By Dr. Harshana Niriella