අද කාලේ කාටත් ආතතිය සාමාන්ය දෙයක් වෙලා. කාර්යබහුල ජීවිතය, පවුල් ප්රශ්න, ආර්ථික පීඩන, මේ හැමදේම එක්ක අපේ මනසට ලොකු බරක් දැනෙනවා. පොඩි පොඩි දේටත් කලබල වෙනවා. නින්ද යන්නේ නෑ. සමහර වෙලාවට කේන්ති යනවා. මේ හැමදේම ආතතිය නිසා වෙන්න පුළුවන්.
ඒත් මේ ආතතියෙන් මිදෙන්න ආයුර්වේදයට පුදුම විසඳුම් තියෙනවා. ස්වභාවික ක්රමවලින් අපේ මනස සුවපත් කරගන්න පුළුවන්. ආයුර්වේදය කියන්නේ ශරීරය, මනස, ආත්මය කියන තුන් දේම සමබරව තියාගන්න උදව් කරන පුරාණ වෛද්ය ක්රමයක්.
ආතතිය කියන්නේ මොකක්ද? ආයුර්වේද දෘෂ්ටියෙන්
ආයුර්වේදයට අනුව ආතතිය කියන්නේ අපේ දෝෂ තුනේ, විශේෂයෙන්ම 'වාත' දෝෂයේ අසමතුලිතතාවයක්. වාත දෝෂය තමයි චලනය, ස්නායු පද්ධතිය, හුස්ම ගැනීම වගේ දේවල් පාලනය කරන්නේ. වාතය වැඩි වුණාම නොසන්සුන්කම, බිය, නින්ද නොයාම වගේ දේවල් ඇති වෙනවා. ඒක තමයි ආතතිය විදිහට එළියට එන්නේ. මේ නිසා ආයුර්වේද ආතතිය කළමනාකරණය කරද්දි වාත දෝෂය සමනය කිරීම වැදගත්.
අපි හැමෝටම දෝෂ තුනක් තියෙනවා. වාත, පිත්ත, කප. මේවා සමබරව තියෙන එක තමයි නිරෝගී ජීවිතයකට පදනම. ඒවා අවුල් වුණාම ලෙඩ රෝග හැදෙනවා. මානසික රෝගත් ඒ වගේමයි.
ආයුර්වේද ආතතිය කළමනාකරණයට මූලික පියවර
ආතතිය නැති කරගන්න ආයුර්වේදය විවිධ ක්රම ඉදිරිපත් කරනවා. මේවා අපේ දෛනික ජීවිතයට පහසුවෙන් එකතු කරගන්න පුළුවන්.
1. නිරෝගී ආහාර රටාවක්
අපි කන දේ අපේ මනසට කෙලින්ම බලපානවා. ආතතිය අඩු කරගන්න පුළුවන් ආහාර තියෙනවා. සමබර ආහාර වේලක් ගන්න. නැවුම් එළවළු, පලතුරු, ධාන්ය වර්ග වැඩිපුර කන්න. මේවා අපේ සිරුරට පෝෂණය දෙනවා. මනස සන්සුන් කරනවා.
- සැහැල්ලු ආහාර: පහසුවෙන් ජීර්ණය වන ආහාර තෝරගන්න. එළවළු සුප්, බත්, මෘදු තැම්බූ එළවළු හොඳයි.
- තියුණු රස අඩු කරන්න: මිරිස්, ලුණු, තෙල් වැඩි ආහාර ගැනීමෙන් වළකින්න. මේවා වාතය වැඩි කරනවා.
- කැෆේන් හා සීනි: කෝපි, තේ, සීනි වැඩි බීම වර්ග අඩු කරන්න. මේවා තාවකාලිකව ශක්තිය දුන්නත්, පස්සේ වෙලාවට කාංසාව වැඩි කරනවා.
- නිතර වතුර බොන්න: ශරීරය විජලනය වීමත් ආතතියට හේතුවක්. දවස පුරාම ඇති තරම් වතුර බොන්න.
2. නිසි ජීවන රටාවක්
අපේ දෛනික පුරුදු ආතතියට ගොඩක් බලපානවා. හොඳ ජීවන රටාවක් පවත්වාගෙන යන්න. ඒකෙන් ආතතිය නැති කරගන්න පුළුවන්.
- නින්ද: නින්ද කියන්නේ අපේ ජීවිතේ වැදගත්ම දේ. ඇති තරම් නිදාගන්න එක මනසට ගොඩක් හොඳයි. නින්ද අඩු වෙනකොට ආතතිය වැඩි වෙනවා. ඒක හොඳට මතක තියාගන්න. හැමදාම එකම වෙලාවට නිදාගෙන එකම වෙලාවට නැගිටින්න පුරුදු වෙන්න. මේකෙන් ඔයාගේ ශරීරයට හොඳ රිද්මයක් ලැබෙනවා. දවස පුරාම ඔයාට ලොකු සැහැල්ලුවක් දැනෙයි.
- ව්යායාම: හැමදාම පොඩි ව්යායාම ටිකක් කරන්න. ඇවිදින්න යන්න, යෝගා කරන්න. මේවා ශරීරයට හොඳ වගේම මනසටත් හොඳයි. ආතති හෝමෝන අඩු කරන්න ව්යායාම උදව් වෙනවා.
- ස්වභාවධර්මය සමග: සොබාදහම එක්ක ටික වෙලාවක් ගත කරන්න. ගස් කොළන් දිහා බලන්න. පොළොවේ පය ගහලා ඇවිදින්න. මේක මනසට ලොකු සැනසීමක් ගෙන දෙනවා.
3. ඖෂධීය ශාක
ආයුර්වේදයේ ආතතිය අඩු කරන්න පුළුවන් ඖෂධ පැළෑටි ගොඩක් තියෙනවා. මේවා ස්වභාවිකව මනස සන්සුන් කරනවා.
- අශ්වගන්ධ: මෙය ආතතිය අඩු කරන, ශක්තිය වඩන හොඳම ඔසුවක්. අශ්වගන්ධ මගින් මානසික ආතතිය අඩු කරනවා. ප්රතිශක්තිය වැඩි කරනවා. නින්ද හොඳ කරනවා.
- බ්රාහ්මී: බ්රාහ්මී කියන්නේ මතකය වර්ධනය කරන, මොළයට හොඳ ඔසුවක්. කාංසාව සහ මානසික අවපීඩනය අඩු කරන්නත් බ්රාහ්මී උදව් වෙනවා. මනස සන්සුන් කරනවා.
- ජටාමාංසී: මෙය ස්නායු පද්ධතියට ගොඩක් හොඳයි. නින්ද නොයාම, නොසන්සුන්කම වගේ දේවල්වලට ජටාමාංසී හොඳ ප්රතිකාරයක්.
මේවා ගන්න කලින් ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක්ගෙන් උපදෙස් ගන්න එක වැදගත්.
4. යෝග සහ භාවනා
යෝග සහ භාවනා කියන්නේ මනස සන්සුන් කරන්න තියෙන හොඳම ක්රම දෙකක්. මේවා පුරුදු වෙන්න.
- යෝග: යෝගාසන මගින් ශරීරයේ තද ගතිය අඩු කරනවා. මනසට විවේකයක් දෙනවා. සිරුරට නම්යශීලී බවක් ලැබෙනවා. ආතති හෝමෝන අඩු කරනවා. සාමකාමී මනසක් ඇති කරනවා.
- භාවනා: හැමදාම පොඩි වෙලාවක් භාවනා කරන්න. මේකෙන් මනස එක තැනක තියාගන්න පුළුවන්. සිත විසිරෙන එක අඩු වෙනවා. සන්සුන් මනසක් ඇති වෙනවා. ගැඹුරු හුස්ම ගැනීම පුරුදු කරන්න. ආතතිය අඩු කරනවා.
ප්රායෝගික උපදෙස්
ආතතියෙන් මිදෙන්න පුළුවන් තවත් පොඩි පොඩි දේවල් ගොඩක් තියෙනවා.
තෙල් ගල්වා සම්බාහනය (Abhyanga)
උණුසුම් තෙල් ටිකක් අරගෙන මුළු ඇඟේම ගාන්න. තෙල් ටිකක් උණුසුම් කරලා සිරුරේ ගල්වා සම්බාහනය කරන්න. තල තෙල්, පොල් තෙල් මේකට හොඳයි. මේකෙන් මාංශ පේශි ලිහිල් වෙනවා. රුධිර සංසරණය හොඳ වෙනවා. නින්ද හොඳ වෙනවා. දවසට පටන් ගන්න කලින් හෝ රෑට නින්දට කලින් මේක කරන්න පුළුවන්.
ප්රාණයාම (හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම)
ගැඹුරු හුස්ම ගැනීම ආතතිය අඩු කරන්න පුදුම විදිහට උදව් වෙනවා. හෙමින් ගැඹුරට හුස්ම ගන්න. හෙමින් පිට කරන්න. මේ ව්යායාම ටිකක් පුරුදු වෙන්න. මනස සන්සුන් කරනවා. ඔක්සිජන් වැඩි කරනවා. අපේ ස්නායු පද්ධතියට හොඳයි. මේ ගැන තව තොරතුරු දැනගන්න පුළුවන් මෙහි ක්ලික් කරන්න.
පුද්ගලික උපදෙස්
ආයුර්වේදය හැමෝටම එක වගේ වැඩ කරන්නේ නෑ. මොකද අපි හැමෝම වෙනස්. ඔබේ දෝෂ ස්වභාවය අනුව ප්රතිකාර වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා ඔබේ ශරීර ස්වභාවය හඳුනාගන්න. ඔබේ ශරීරයට ගැලපෙනම ප්රතිකාර ක්රමය එතකොට දැනගන්න පුළුවන්. අපේ වෛද්යවරුන්ගේ නාමාවලිය බලන්න.
මේ ආයුර්වේද ආතතිය කළමනාකරණය කිරීමේ ක්රම ඔයාට ලොකු සහනයක් දෙයි. ඉවසීමෙන් මේ දේවල් පුරුදු කරන්න. ප්රතිඵල ලැබෙයි. ඉක්මන් වෙන්න එපා. පොඩ්ඩක් ඉවසන්න. ඔයාගේ මනසට සාමය ගේන්න පුළුවන්.
අවසාන වශයෙන්
ආතතිය කියන්නේ අපි හැමෝටම බලපාන දෙයක්. ඒත් ඒකෙන් මිදෙන්න ආයුර්වේදයට තියෙන්නේ ස්වභාවික, හොලිස්ටික් විසඳුම්. ආහාර, ජීවන රටාව, ඖෂධ, යෝග, භාවනා මේ හැමදේම එකට එකතු කරගෙන අපි නිරෝගී මනසක් හදාගමු. මේ ක්රම ඔයාගේ දෛනික ජීවිතයට එකතු කරගන්න. එතකොට ඔයාට ලොකු වෙනසක් දැනෙයි. සන්සුන් සිතක්, නිරෝගී සිරුරක් හැමදාම පවත්වාගන්න පුළුවන්. ආතතියෙන් තොර ජීවිතයක් ගත කරන්න. හැමදාම සතුටින් ඉන්න පුළුවන්.
By Dr. Harshana Niriella