ආයුබෝවන් හැමෝටම. ආචාර්ය හර්ෂණ නිරියෙල්ල මම.
අද අපි කතා කරන්නේ හරිම වැදගත් දෙයක් ගැන. ඒ තමයි ආයුර්වේද දින චර්යාව. මේක නිකම්ම නිකම් පුරුදු ටිකක් නෙවෙයි. නිරෝගීව, සතුටින් ජීවත් වෙන්න තියෙන අපූරු රහසක්. අපේ ශරීරයයි, මනසයි, පරිසරයයි අතර තියෙන සමබරතාවය තමයි ආයුර්වේදය කියන්නේ. ඒ සමබරතාවය ආරක්ෂා කරගන්න දින චර්යාව උදව් වෙනවා.
නූතන ජීවිතේ තියෙන කාර්යබහුලත්වයත් එක්ක අපිට අපේ සෞඛ්යය ගැන හිතන්න වෙලාවක් නැති තරම්. ඒත් පොඩි පොඩි වෙනස්කම් වලින් ලොකු ප්රතිඵල ගන්න පුළුවන්. උදේ අවදි වෙන වෙලේ ඉඳන් රාත්රී නින්දට යනකම් අපේ දවස අපි කොහොමද ගෙවන්නේ? ආයුර්වේදයේ හැටියට බලමු අපි.
උදෑසන පිබිදීම, අලුත් දවසට සූදානම
අලුයම අවදි වීම. බ්රහ්ම මුහූර්තය කියලා ආයුර්වේදයේ සඳහන් වෙනවා. ඒ කියන්නේ පාන්දර 4ත් 6ත් අතර කාලය. මේ වෙලාවට නැගිටින එක හරිම ගුණදායකයි. මනසට හරිම සන්සුන් බවක් දැනෙනවා.
මුලින්ම කරන්න ඕනේ උණුසුම් වතුර වීදුරුවක් බොන එක. මේකෙන් ශරීරය පිරිසිදු වෙනවා. ඊට පස්සේ දත් මදින්න. දිව පිරිසිදු කරන්නත් අමතක කරන්න එපා. දිව පිරිසිදු කිරීමෙන් විෂ ද්රව්ය ශරීරයෙන් ඉවත් වෙනවා. මේකට තඹ හෝ රිදී ස්ක්රැපර් එකක් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. මුහුණ සෝදලා, ඇස් වලට ටිකක් සිසිල් වතුර ඉසින්න.
ඊළඟට ව්යායාම. සැහැල්ලු ව්යායාම ටිකක් කරන්න. ඇඟපත දිගහරින්න. සූර්ය නමස්කාරය වගේ යෝග ව්යායාම ටිකක් කරන්නත් පුළුවන්. මේකෙන් ලේ ගමනාගමනය හොඳ වෙනවා. ශරීරයට හොඳට ප්රාණවත් බවක් දැනෙනවා. ඔබේ ශරීරයේ දෝෂ වර්ගය මොකක්ද කියලා දැනගන්න කැමතිනම්, අපේ ආයුර්වේද දෝෂ විභාගය කරලා බලන්න.
තෛල අභ්යංග කියන්නේ තෙල් ආලේප කිරීම. මේක හරිම වැදගත් දෙයක්. ඔබේ දෝෂ වර්ගයට ගැළපෙන තෙල් වර්ගයක් අරගෙන සම්පූර්ණ ඇඟේම ආලේප කරන්න. මෘදුවට සම්බාහනය කරන්න. මේකෙන් සමට හොඳ පෝෂණයක් ලැබෙනවා. මාංශ පේශිවලට සහ සන්ධිවලට සුවයක් දැනෙනවා. මිනිත්තු 15-20ක් තෙල් ඇඟේ තියෙන්න දෙන්න. ඊට පස්සේ උණුසුම් වතුරෙන් නාන්න. මේකෙන් ඇඟට පුදුම සැහැල්ලුවක් දැනෙනවා. සම දීප්තිමත් වෙනවා.
නාපු ගමන් කරන්න පුළුවන් භාවනාව. විනාඩි 10-15ක් භාවනා කරන්න. මනසට සන්සුන් බවක් ලැබෙනවා. ඊට පස්සේ උදේ කෑම. උදේ කෑම සැහැල්ලු වෙන්න ඕනේ. උණුසුම් ආහාර වේලක් ගන්න. කිරි කැඳ, ඕට්ස්, හෝ හොඳට පිසූ එළවළු වගේ දේවල් හොඳයි.
දවසේ වැඩ කටයුතු, සමබරතාවය රැකගනිමු
දවසට ඕනෑ කරන ශක්තිය උදේටම එකතු කරගත්තා නේද? දැන් දවසේ වැඩ ටික කරන්න පටන් ගන්න පුළුවන්. වැඩ කරන අතරතුර වුණත් අපිට මේ ආයුර්වේද දින චර්යාව අමතක කරන්න බැහැ.
කෑම කන එක හරියට වෙලාවට කරන්න. දහවල් ආහාරය දවසටම ප්රධානම වේල වෙන්න ඕනේ. හොඳට පිසූ, පහසුවෙන් දිරවන ආහාර ගන්න. තෙල් වැඩියෙන් දාපු, බැදපු කෑම වලින් ටිකක් ඈත් වෙන්න. කෑම කන අතරතුර ජලය බොන එක අඩු කරන්න. කෑමට පෙර හෝ පසුව ජලය බොන්න. ජලය හොඳට බොන්න. මේකෙන් ශරීරය විජලනය වීම වළක්වනවා. වැඩ කරන වෙලාවටත් ටිකක් විවේක ගන්න. විනාඩි පහක විතර ඇවිදින්න යන්න. මේකෙන් මනසටත් ශරීරයටත් හොඳට අලුත් වෙනවා.
දහවල් කාලයේ නින්දට යන එක ආයුර්වේදයේ එච්චර අනුමත කරන්නේ නැහැ. හැබැයි ඔබට හරිම වෙහෙසක් දැනෙනවා නම්, විනාඩි 20කට වඩා අඩු කෙටි නින්දක් ගන්න පුළුවන්. ඕනෑම වෙලාවක ගැඹුරු හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම කරන්න පුළුවන්. මේකෙන් මානසික ආතතිය අඩු වෙනවා. ඔබට ගැළපෙන හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම වර්ග ගැන දැනගන්න, අපේ හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම පිටුවට යන්න.
සන්ධ්යා කාලය සහ රාත්රී නින්ද, විවේකය අත්යවශ්යයි
දවස ඉවර වෙන්න ළං වෙනවා. දැන් අපි සන්ධ්යාවටයි, රාත්රී නින්දටයි සූදානම් වෙන්න ඕනේ. රාත්රී ආහාරය සැහැල්ලු වෙන්න ඕනේ. නින්දට යන්න පැය 2-3කට කලින් රාත්රී ආහාරය ගන්න. කිරි, සැහැල්ලු එළවළු සුප්, හෝ තැම්බූ එළවළු වගේ දේවල් හොඳයි. රාත්රී කාලයේදී තේ, කෝපි වගේ දේවල් වලින් ඈත් වෙන්න.
ඩිජිටල් තිරවලින් ඈත් වෙන්න. ෆෝන්, ටැබ්, ටීවී බලන එක නින්දට යාමට පෙර නවත්වන්න. ඒ වෙනුවට පොතක් කියවන්න. පවුලේ අයත් එක්ක කතා බහ කරන්න. මේකෙන් මනස සන්සුන් වෙනවා. නින්දට යාමට පෙර උණුසුම් වතුරෙන් පා සේදීම හොඳ පුරුද්දක්. මේකෙන් මුළු ශරීරයටම සැහැල්ලුවක් දැනෙනවා. ආයුර්වේදයේ කියන්නේ රාත්රී 10ට පෙර නින්දට යන එක හොඳයි කියලා. හොඳ නින්දක් නිරෝගී ජීවිතයකට අත්යවශ්යයි. අඩුම තරමේ පැය 7-8ක නින්දක් ගන්න බලන්න. වෙලාවට නින්දට ගියාම අලුයම අවදි වෙන්නත් පහසුයි. මේ විදියට තමයි ආයුර්වේද දින චර්යාව ක්රියාත්මක වෙන්නේ.
ඔබේ දේහ ලක්ෂණ අනුව තවත් වෙනස්කම් තියෙන්න පුළුවන්. ඒ ගැන දැනගන්න, ඔබට ළඟම ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙන්න. නැත්නම්, මේ ගැන තවත් විස්තර දැනගන්න, අපේ ආයුර්වේද පොත් එකතුව බලන්න.
දැක්කා නේද, ආයුර්වේද දින චර්යාව කියන්නේ ජීවිතේට එකතු කරගන්න පුළුවන් පොඩි පොඩි දේවල් කියලා. මේවා එකපාරටම කරන්න අමාරු වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි එකින් එක පුරුදු වුණාම ලොකු වෙනසක් දැනේවි. නිරෝගී ශරීරයක්, සන්සුන් මනසක්, සතුටු දිවියක් ඔබටත් උරුම කරගන්න පුළුවන්. මේ පුරුදු ඔබේ දෛනික ජීවිතයට එකතු කරගන්න. අදම පටන් ගන්න. ඒක ඔබේ හොඳම තීරණය වෙයි.
By Dr. Harshana Niriella