ආයුබෝවන්!
අපේ ජීවිතේට නිතරම වගේ එන පොදු ප්රශ්නයක් තමයි ආහාර ජීරණ ගැටළු. බඩ පුරවා දැමීම, වාතය පිටවීම, මලබද්ධය, පපුව දැවිල්ල වගේ දේවල් වලින් පීඩා විඳින්නේ නැති කෙනෙක් හොයාගන්න අමාරුයි. මේවා සාමාන්ය දේවල් කියලා අපි හිතුවට, මේවා අපේ මුළු ශරීර සෞඛ්යයටම බලපානවා. නිරෝගී ජීවිතයකට හොඳ ආහාර ජීරණ පද්ධතියක් අත්යවශ්යයි.
ආයුර්වේදය මේ දේවල් දිහා බලන්නේ කොහොමද?
ආයුර්වේදයේ අපි මේ ගැටළු වලට යොමු වෙන්නේ හරිම වෙනස් විදියටයි. සමස්ත ශරීරයම එකක් විදියටයි අපි සලකන්නේ. ආහාර ජීරණයට ආයුර්වේද දර්ශනය ඉතා වැදගත් අඩිතාලමක් සපයනවා.
ජීරණ ගින්න හෙවත් "අග්නි" බලය
ආයුර්වේදයේදී ආහාර ජීරණය කියන්නේ හරිම විශේෂ දෙයක්. අපේ ශරීරයේ "අග්නි" කියලා ශක්තියක් තියෙනවා. මේක තමයි අපේ බඩේ තියෙන ජීරණ ගින්න. අපි කන බොන හැම දෙයක්ම ශරීරයට උරාගන්න විදියට සකස් කරන්නේ මේ අග්නි බලයයි.
- අග්නි දුර්වල වුණොත්?
- ආහාර හොඳට ජීරණය වෙන්නේ නෑ.
- එතකොට අපේ ශරීරයට අවශ්ය පෝෂණය ලැබෙන්නේ නෑ.
- අපිට ලෙඩ රෝග හැදෙන්න තියෙන ඉඩ වැඩි වෙනවා.
දුර්වල ජීරණ ගින්නේ ලක්ෂණ
ඔබටත් මේ වගේ දේවල් තියෙනවා නම්, ඔබේ අග්නි බලය දුර්වල වෙලා වෙන්න පුළුවන්.
- කෑම කෑවට පස්සේ බඩ පිපෙනවාද?
- වාතය පිටවීම වැඩියිද?
- මලබද්ධය හෝ පාචනය නිතරම වගේ එනවාද?
- උගුරට කෑම ඒම, පපුව දැවිල්ල වගේ දේවල් තියෙනවාද?
- බඩේ අජීර්ණ ගතියක් දැනෙනවාද?
- කෑම කෑවට පස්සේ මහන්සි ගතියක්, නිදිමතක් එනවාද?
- කෑම රුචිය අඩු වෙලාද?
මේවා තමයි දුර්වල ජීරණ ගින්නක පොදු ලක්ෂණ.
ජීරණ ගින්න දුර්වල වීමට හේතු
අග්නි බලය දුර්වල වෙන්න හේතු ගොඩක් තියෙනවා. අපි හිතන තරම් මේවා සංකීර්ණ නෑ.
- වැරදි ආහාර පුරුදු: අධික ලෙස සැකසූ ආහාර (processed foods), සීතල ආහාර, තෙල් අධික ආහාර වැඩිපුර කෑම.
- අක්රමවත් කෑම වේල්: වෙලාවට කෑම නොකෑම, වේල් මඟ හැරීම, අධික ලෙස කෑම.
- නොගැලපෙන ආහාර සංයෝජන: සමහර කෑම වර්ග එකට කෑවොත් ශරීරයට ඒවා ජීරණය කරන්න අමාරුයි. උදාහරණයක් ලෙස කිරි සමග මාළු. මේවා විෂ ආහාර ලෙස සැලකෙනවා.
- මානසික ආතතිය: හිතේ ප්රශ්න තියෙනකොට බඩටත් බලපානවා. ආතතිය නිසා ජීරණය දුර්වල වෙනවා.
- නිදි නැතිකම: ප්රමාණවත් නින්දක් නැති වුණාමත් ශරීරයේ ක්රියාකාරිත්වය අඩපණ වෙනවා.
- ශාරීරික ක්රියාකාරකම් අඩු වීම: ව්යායාම නැතිකම. ශරීරය අලස වෙනවා.
ආහාර ජීරණයට ආයුර්වේද විසඳුම්
ආයුර්වේදය කියන්නේ ගැටලුවේ මුලටම ගිහින් විසඳුම් දෙන ක්රමයක්. ඔබේ අග්නි බලය ශක්තිමත් කරගන්න අපි ගොඩක් දේවල් කරනවා.
නිවැරදි ආහාර රටාවක්
- නැවුම් ආහාර: හැමවිටම නැවුම්, ස්වභාවික ආහාර තෝරාගන්න. පිසූ ආහාර නැවුම්වම ආහාරයට ගන්න.
- උණුසුම් ආහාර: ශරීරයට උණුසුම් ආහාර පහසුවෙන් ජීරණය කරගත හැකියි. සීතල ආහාර ගැනීම අවම කරන්න.
- සැහැල්ලු ආහාර: ජීරණයට පහසු එළවළු, පළතුරු, ධාන්ය වර්ග තෝරාගන්න.
- කෑම ගන්නා වෙලාව: හැමදාම එකම වෙලාවට කෑම ගන්න පුරුදු වෙන්න. හිරු මධ්යාහ්නයේදී අපේ අග්නි බලය උපරිම වෙනවා. ඒ නිසා දවල් කෑම හොඳට ගන්න.
- සීමාවට කෑම: බඩ පිරෙන්නම කන්න එපා. බඩේ හතරෙන් තුනක් විතර පිරෙන්න කෑම ගන්න. ඉතිරි කොටස ජීරණයට ඉඩ දෙන්න.
- හොඳින් හපන්න: කෑම කනකොට ඉක්මන් වෙන්න එපා. හොඳින් හපලා කන්න. කෑම දියර වනතුරු හපන්න.
සමබල ජීවන රටාවක්
- මානසික ආතතිය අඩු කරගන්න: භාවනාව, යෝගා වැනි දේවල් කරන්න. අපේ වෙබ් අඩවියේ තියෙන <a href="/breathing-exercise">හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම</a> ගැන බලන්න. ඒකෙන් ඔබට හුඟක් උදව් වෙයි.
- නිදි රටාව: දවසට පැය 7-8ක හොඳ නින්දක් අත්යවශ්යයි. ශරීරයට විවේකය අවශ්යයි.
- ව්යායාම: සැහැල්ලු ව්යායාම දිනපතා කරන්න. ඇවිදීම පවා ප්රමාණවත්. ශරීරය සක්රියව තියාගන්න.
ඖෂධීය ශාකසාර
- ඉඟුරු: ජීරණයට ඉතා හොඳයි. කෑමට කලින් ඉඟුරු කැබැල්ලක් ලුණු සමග ගැනීමෙන් අග්නි බලය වැඩි කරනවා.
- ජීරු, කොත්තමල්ලි, මහදුරු: මේවා කුළුබඩු විදියට පාවිච්චි කරන්න. ජීරණ ක්රියාවලියට උදව් කරනවා.
- මදුරුතලා: වාතය අඩු කරනවා. තේ එකකට දාගෙන බොන්න පුළුවන්.
- කහ: ගුණදායකයි. කෑම වලට එකතු කරන්න.
මේවා ඔබේ මුළුතැන්ගෙයි තියෙන දේවල්. දිනපතාම මේවා පාවිච්චි කරන්න.
ජලය පානය කරන හැටි
ජලය බොන එකත් හරිම වැදගත්. ඒත් නිවැරදිව ජලය බොන්න ඕනේ.
- කෑමත් එක්ක සීතල වතුර බොන්න එපා.
- උණුසුම් වතුර ටික ටික බොන්න.
- කෑම වේල් අතරතුර වතුර බොන්න. කෑමට පැය භාගයකට කලින් සහ කෑමට පැයකට පස්සේ වතුර බොන්න.
වැඩිදුර උපදෙස්
ඔබේ ශරීර ස්වභාවය (දෝෂය) අනුව ආහාර ජීරණයට ආයුර්වේද ප්රතිකාර ක්රම වෙනස් වෙනවා. වාත, පිත්ත, කඵ කියන දෝෂ තුනටම වෙනස් විදියට ප්රතිකාර කරනවා. ඔබේ දෝෂය මොකක්ද කියලා දැනගන්න ඔබට පුළුවන් <a href="/quiz">මේ කෙටි ප්රශ්නාවලිය</a> සම්පූර්ණ කරන්න.
නිතරම මේ වගේ ගැටළු තියෙනවා නම්, අත්බෙහෙත් වලින් විතරක් තාවකාලික සුවයක් ලැබෙන්න පුළුවන්. ඒත් ස්ථිර විසඳුමක් සඳහා පළපුරුදු ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙන්න. ඔබට ළඟම ඉන්න ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් සොයාගන්න අපේ <a href="/directory">වෛද්ය නාමාවලිය</a> පාවිච්චි කරන්න.
අවසන් වශයෙන්
හොඳ ආහාර ජීරණ පද්ධතියක් කියන්නේ නීරෝගී, සතුටුදායක ජීවිතයකට තියෙන යතුරක්. ආයුර්වේද උපදෙස් පිළිපදිනවා නම්, ඔබේ ආහාර ජීරණ ගැටළු වලට ස්ථිර විසඳුම් හොයාගන්න පුළුවන්. ආහාර ජීරණයට ආයුර්වේද ප්රවේශය ඉතා සාර්ථකයි. මේ සරල දේවල් පුරුදු කරලා බලන්න. ඔබේ බඩට සුවයක් දැනේවි. ඔබේ මුළු ශරීරයටම සුවයක් දැනේවි.
By Dr. Harshana Niriella