අපේ ජීවිතේට සෙම්ප්රතිශ්යාව කියන්නේ අමුත්තක් නෙවෙයි. පොඩි කාලේ ඉඳන්ම අපිට හැදුණු රෝගයක්. සමහර වෙලාවට කැස්සත් එක්ක එනවා. මුළු ඇඟම පණ නැති වෙනවා. දවසම එපා වෙනවා.
කළ යුතු දේවල් ගොඩක් තියෙද්දී මේ වගේ අසනීපයක් ආවොත් හරිම කරදරයක්. හැමෝම ඉක්මනට සුව වෙන්න බලනවා. ඒකට ගොඩක් අය රසායනික බෙහෙත් පාවිච්චි කරනවා. ඒත් ආයුර්වේද ප්රතිකාර වලට අපේ සිරුරට ගොඩක් හිතකර විදියට සෙම්ප්රතිශ්යාව පාලනය කරන්න පුළුවන්.
අපේ ආයුර්වේද ක්රම වලින් සෙම්ප්රතිශ්යාවට ස්ථිර විසඳුම් තියෙනවා. මේවා ගෙදරදීම පහසුවෙන් කරන්න පුළුවන් සරල දේවල්. අද අපි කතා කරන්නේ ඒ ගැනයි. මේ ආයුර්වේද සෙම්ප්රතිශ්යාව සඳහා ගෙදරදීම කරන්න පුළුවන් ප්රතිකාර ගැනයි.
සෙම්ප්රතිශ්යාව සහ කැස්ස ඇතිවන්නේ ඇයි?
ආයුර්වේදයට අනුව, සෙම්ප්රතිශ්යාව කියන්නේ අපේ සිරුරේ ත්රිදෝෂ සමතුලිතතාවය බිඳ වැටීමක්. විශේෂයෙන් වාත, පිත්ත, කඵ කියන දෝෂ තුනෙන් 'කඵ' දෝෂය වැඩි වීමෙන් තමයි මේ තත්ත්වය ඇති වෙන්නේ. ඒකට වාත දෝෂයේ බලපෑමත් එකතු වෙනවා. කඵ වැඩි වුණාම සෙම් ගතිය, නාසය හිරවීම, කැස්ස වගේ දේවල් එනවා. වාතය වැඩි වුණාම ඇඟේ වේදනාව, හිසරදය වගේ තත්ත්වයන් ඇති වෙනවා.
අපේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වුණාමත් ලෙඩ ඉක්මනට බෝ වෙනවා. සීතල කාලගුණය, දුහුවිලි, ක්ෂණික ආහාර, සීතල බීම වර්ග මේ හැමදේම මේකට හේතු වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා අපේ ජීවන රටාවත් මේ රෝගයට බලපානවා.
නිවසේදීම කළ හැකි සරල ආයුර්වේද බෙහෙත්
සෙම්ප්රතිශ්යාවට ගොඩක් හොඳ ගෙදර බෙහෙත් තියෙනවා. මේවා අත්දුටු ප්රතිකාර. හරිම පහසුයි.
පැණි බිංදු සහ කුළුබඩු
මී පැණි කියන්නේ ස්වභාවික ඖෂධයක්. කැස්සට නම් මී පැණි ඉතාම ගුණයි. එය උගුරේ තියෙන අපහසුතාවය අඩු කරනවා. ශ්ලේෂ්මල පිට කිරීමටත් උදව් වෙනවා.
- මී පැණි සහ ඉඟුරු: පොඩි ඉඟුරු කෑල්ලක් අඹරලා යුෂ ටිකක් ගන්න. ඒකට මී පැණි තේ හැන්දක් එකතු කරලා දවසට දෙතුන් වතාවක් බොන්න. කැස්සට හරිම හොඳයි.
- මී පැණි, කහ සහ ගම්මිරිස්: කහ කුඩු තේ හැඳි කාලකට, ගම්මිරිස් කුඩු ටිකකට මී පැණි තේ හැන්දක් දාලා කලවම් කරන්න. උදේ සවස ගන්න. මේක ඇන්ටි-බැක්ටීරියා ගුණ තියෙන බෙහෙතක්.
- මී පැණි සහ කරාබුනැටි: කරාබුනැටි දෙක තුනක් කුඩු කරලා මී පැණි ටිකකට දාලා බොන්න. උගුරේ වේදනාවට සහ කැස්සට මේක හොඳයි.
ඖෂධීය වාෂ්ප ඇල්ලීම
වාෂ්ප ඇල්ලීමෙන් නාසය හිරවීම සහ පපුවේ සෙම ගතිය අඩු වෙනවා. මෙය ස්වසන පද්ධතියට සුවයක් දෙනවා. උණු වතුර භාජනයකට ඖෂධ දාලා, තුවායක් ඔළුවට දාගෙන වාෂ්ප ආශ්වාස කරන්න. ගැඹුරු හුස්ම ගැනීම් කරන්න. ඒ සඳහා ඔබට අපේ හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ගැනත් බලන්න පුළුවන්.
- කහ සහ ලුණු: උණු වතුරට කහ කුඩු ටිකක් සහ ලුණු ටිකක් දාලා වාෂ්ප අල්ලන්න. මේක සෙම බුරුල් කරන්න උදව් වෙනවා.
- කොහොඹ කොළ: කොහොඹ කොළ ටිකක් උණු වතුරට දාලා වාෂ්ප අල්ලන එකත් සෙම්ප්රතිශ්යාවට සහ සයිනස් රෝගීන්ට හොඳ ප්රතිකාරයක්.
- ඉඟුරු සහ දෙහි කොළ: මේවාත් වාෂ්ප ඇල්ලීමට ගුණදායකයි.
උණුසුම් පාන වර්ග
උණුසුම් පාන වර්ග බොන එක සෙම්ප්රතිශ්යාවට ගොඩක් වැදගත්. මේවා සිරුරට උණුසුම ලබා දෙනවා. උගුරේ වේදනාව අඩු කරනවා. ඒ වගේම විජලනය වීමත් වළක්වනවා.
- කොත්තමල්ලි පානය: කොත්තමල්ලි, වෙනිවැල්ගැට, තිප්පිලි, වියළි ඉඟුරු වගේ දේවල් ටික ටික අරන් හොඳට තම්බලා පානය කරන්න. මේක ලංකාවේ ගොඩක් ප්රසිද්ධයි. සෙම්ප්රතිශ්යාවට කදිම බෙහෙතක්. මම මේක නිතරම නිර්දේශ කරනවා.
- ඉඟුරු තේ: තේ එකට ඉඟුරු කෑල්ලක් දාලා බොන්න. සීනි වෙනුවට මී පැණි ටිකක් දාගන්න.
- කහ කිරි: කහ කුඩු ටිකක් උණු කිරි වීදුරුවකට දාලා බොන්න. මේක ප්රතිශක්තිය වැඩි කරනවා. රාත්රියට බොනවා නම් හොඳ නින්දක් ලැබෙනවා.
නිවැරදි ආහාර රටාව
සෙම්ප්රතිශ්යාව හැදුණු වෙලාවට අපි කන බොන දේ ගැනත් අවධානය යොමු කරන්න ඕනේ.
- සීතල කෑම බීම එපා: අයිස් ක්රීම්, යෝගට් වගේ සීතල කෑම සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්න. ශීතකරණයේ තියෙන බීම වර්ගත් එපා. මේවා කඵ දෝෂය තවත් වැඩි කරනවා.
- උණුසුම්, සැහැල්ලු ආහාර: කැඳ, සුප්, එළවළු හොදි, බත් වගේ උණුසුම්, පහසුවෙන් ජීර්ණය වන ආහාර ගන්න. මිරිස්, කහ, ඉඟුරු, සුදුලූනු වගේ කුළුබඩු වැඩිපුර එකතු කරන්න. මේවා සෙම අඩු කරනවා.
- ජලය බොන්න: හොඳට වතුර බොන්න. උණුසුම් වතුර බොනවා නම් වඩාත් හොඳයි.
රෝගයෙන් ආරක්ෂා වීමට
ලෙඩක් හැදෙන්න කලින් ආරක්ෂා වෙන එක හොඳයි. අපේ ප්රතිශක්තිය ශක්තිමත් කරගන්න ඕනේ. ඒකට මේ දේවල් වැදගත්.
- පිරිසිදුකම: දෑත් නිතර සබන් දමා සෝදන්න. විශේෂයෙන් කෑමට පෙර.
- ප්රමාණවත් විවේකය: හොඳට නිදාගන්න. ශරීරයට අවශ්ය විවේකය දෙන්න.
- සමබර ආහාර: පෝෂ්යදායී ආහාර ගන්න. පළතුරු, එළවළු වැඩිපුර ආහාරයට ගන්න.
- ව්යායාම: සැහැල්ලු ව්යායාම දිනපතා කරන්න. මේවා රුධිර සංසරණය වැඩි කරනවා.
- මානසික සුවය: ආතතිය අඩු කරගන්න. යෝග, භාවනා වගේ දේවල් කරන්න.
- ආයුර්වේද සෙම්ප්රතිශ්යාව වළක්වා ගැනීමට මේ ක්රම ඉතා වැදගත්.
වෛද්ය උපදෙස් වැදගත්
මේ සරල ගෙදර බෙහෙත් වලින් ගොඩක් වෙලාවට සෙම්ප්රතිශ්යාව සහ කැස්ස හොඳ වෙනවා. ඒත් සමහර අවස්ථාවලදී වෛද්යවරයකු හමුවීම අනිවාර්යයි.
- දින කිහිපයක් යනකල් සුවයක් නැත්නම්.
- කැස්ස වැඩි වෙනවා නම්, පපුවේ වේදනාවක් තියෙනවා නම්.
- උණ ගතිය වැඩි නම්.
- හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා තියෙනවා නම්.
මේ වගේ වෙලාවට වහාම සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්යවරයකු හමුවෙන්න. ඔබේ තත්ත්වය අනුව නිවැරදි ප්රතිකාර ලබාගන්න. ඒ සඳහා ඔබට අපේ වෛද්ය නාමාවලියෙන් වෛද්යවරයෙක් සොයාගන්නත් පුළුවන්. ඒ වගේම ආයුර්වේද ක්රම ගැන තව දැනගන්න කැමති නම්, අපේ ආයුර්වේද පොත් එකතුව බලන්නත් පුළුවන්.
ආයුර්වේදය කියන්නේ අපිට ස්වභාවිකව ජීවත් වෙන්න උගන්වන විද්යාවක්. සෙම්ප්රතිශ්යාව වගේ සුළු රෝග වලට වුණත් ආයුර්වේදයට තියෙන්නේ විශිෂ්ට විසඳුම්.
මේ සරල උපදෙස් පිළිපදින්න. නිරෝගීව ඉන්න. ආයුර්වේද සෙම්ප්රතිශ්යාවට එරෙහිව සටන් කරන්නට එය ඔබට උපකාරී වේවි. ඔබේ සෞඛ්යයට ආයුබෝවන්!
By Dr. Harshana Niriella