ශ්රී ලංකාව කියන්නේ ලස්සන රටක්. අපේ රටේ දේශගුණයත් හරිම සුවිශේෂීයි. ඒත් මේ ලස්සන දේශගුණය අපේ සෞඛ්යයට කොහොමද බලපාන්නේ කියලා අපි කවදා හරි හිතුවද? ගොඩක් වෙලාවට අපි දකින්නේ කාලගුණය වෙනස් වෙනකොට ලෙඩ රෝගත් වැඩි වෙනවා කියලා තමයි. ආයුර්වේදය කියන්නේ මේ දේශගුණයට අනුව අපේ සෞඛ්යය රැකගන්න පුළුවන් අපූරු විද්යාවක්.
අද අපි කතා කරමු, ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණයට ගැළපෙන ආයුර්වේද සත්කාර මොනවාද කියලා. මේ දේශගුණික ආයුර්වේද ශ්රී ලංකා ක්රමවේද අපිට ගොඩක් ප්රයෝජනවත් වේවි.
ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය රහස: දේශගුණය
ලංකාව කියන්නේ නිවර්තන කලාපයේ පිහිටි රටක්. අවුරුද්ද පුරාම උණුසුම් කාලගුණයක්, ඉහළ ආර්ද්රතාවක් අපිට තියෙනවා. සමහර වෙලාවට හුළං වැඩියි. සමහර වෙලාවට වැස්ස වැඩියි. මේ හැමදේම අපේ ශරීරයට කෙලින්ම බලපානවා. අපේ සමට, ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට, මානසිකත්වයට මේවායේ බලපෑම් අපිට හොඳටම දැනෙනවා.
නිදසුනක් විදියට, උණුසුම් කාලෙට දාඩිය දාලා සමේ ගැටලු එනවා. වැස්ස කාලෙට සෙම්ප්රතිශ්යාව, උණ වගේ දේවල් වැඩි වෙනවා. මේවා නිකන්ම වෙන දේවල් නෙවෙයි. අපේ ශරීරය පරිසරයට දක්වන ප්රතිචාර. ආයුර්වේදය මේ දේ තේරුම් අරගෙන අපිට සෞඛ්ය සම්පන්නව ඉන්න උදව් කරනවා.
ආයුර්වේදය සහ අපේ දේශගුණය
ආයුර්වේදයේදී දේශ සහ කාල කියන සාධක දෙකට ගොඩක් වැදගත්කමක් දෙනවා. දේශ කියන්නේ පරිසරය, රට, ප්රදේශය. කාල කියන්නේ කාලගුණය, සෘතු. මේ දේවල් අපේ ශරීරයේ තියෙන වාත, පිත්ත, කඵ කියන තුන් දෝෂයන්ට කෙලින්ම බලපානවා. එක එක ප්රදේශ වලට, එක එක කාලගුණ තත්ත්වයන්ට අනුව මේ දෝෂයන් වෙනස් වෙනවා. ඒ නිසා අපි ඒවට ගැළපෙන විදියට ජීවත් වෙන්න ඕන.
ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණයට ගැළපෙන ආයුර්වේද ක්රමවේද කියන්නේ අන්න ඒ වගේ දෙයක්. අපිට උරුම දේශීය දැනුමත් එක්ක මේ දේවල් අපේ ජීවිත වලට එකතු කරගන්න එක හරිම පහසුයි. එතකොට අපිට පුළුවන් නිරෝගීව, සතුටින් ජීවත් වෙන්න.
වා, පිත්, සෙම් සහ ශ්රී ලංකාවේ කාලගුණය
අපේ රටේ දේශගුණය අනුව දෝෂයන් හැසිරෙන විදිහ පොඩ්ඩක් බලමු.
- වාතය: වියළි, සීතල, සුළං සහිත කාලගුණය වාතය වැඩි කරන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ, සමහර වියළි කලාප වලට, නැත්නම් හුළං වැඩි දවස් වලට වාතය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. ඒ වෙලාවට අත් පා වල වේදනා, සම වියළීම වගේ දේවල් එන්න පුළුවන්.
- පිත: උණුසුම්, තියුණු ගුණ ඇති පිත, අව්ව වැඩි දවස් වලට, නැත්නම් වෙරළබඩ වගේ උණුසුම් ප්රදේශ වලට වැඩි වෙන්න පුළුවන්. උෂ්ණාධික කාලෙට ඇඟ රත් වෙනවා, සමේ කුෂ්ඨ ඇති වෙනවා, අම්ල පිත්ත තත්ත්වයන් වැඩි වෙනවා. මේවා පිත වැඩි වීමේ ලක්ෂණ.
- කඵ: සීතල, තෙත් ගුණ ඇති කඵ, වැසි සහිත කාලගුණයට වැඩි වෙනවා. ඒ කියන්නේ වැහි කාලෙට සෙම්ප්රතිශ්යාව, කැස්ස, ඇදුම වගේ රෝග එන්න වැඩි ඉඩක් තියෙනවා. කම්මැලි ගතිය, අධික නින්දත් කඵ වැඩි වීමේ ලක්ෂණ වෙන්න පුළුවන්.
මේ තුන් දෝෂයන් ගැන තවදුරටත් දැනගන්න ඔබට පුළුවන් නම්, ඔබේ සෞඛ්යය තවත් හොඳින් රැකගන්න පුළුවන්. ඔබේ දෝෂ ස්වභාවය දැනගැනීමට අපේ ආයුර්වේද ක්විස් එකට සහභාගී වෙන්න.
උණුසුම් කාලගුණයට ගැළපෙන සත්කාර
ශ්රී ලංකාවේ වැඩිපුරම තියෙන්නේ උණුසුම් කාලගුණය. මේ කාලෙට අපේ ශරීරය සිසිල් කරගන්න එක හරිම වැදගත්. මෙන්න පොඩි උපදෙස් ටිකක්:
- ආහාර: සිසිල් ගුණ ඇති ආහාර ගන්න. පොල් වතුර, බෙලි මල්, ඉරමුසු වගේ බීම වර්ග හොඳයි. කොළ කැඳ වර්ග, පිපිඤ්ඤා, කරවිල, පලතුරු වගේ දේවල් වැඩිපුර කන්න. උණුසුම්, සැර කෑම අඩු කරන්න. ෆ්රයිඩ් රයිස්, කේක් වගේ බර කෑමත් අඩු කරන්න.
- ජලය: හොඳට වතුර බොන්න. දාඩිය දාලා ශරීරයෙන් ජලය පිට වෙන නිසා, ඒ අඩුව පුරවන්න ඕන. වතුර වලට පොල් වතුර ටිකක්, දෙහි යුෂ ටිකක් දාලා බොන්නත් පුළුවන්. කැඳ වර්ගත් හොඳයි.
- ස්නානය: දවසට දෙපාරක් විතර සිසිල් වතුරෙන් නාන්න. නාන වතුරට නෙලුම් මල්, සඳුන් ටිකක් එකතු කරන්න පුළුවන්. ඒක ශරීරයට හරිම ප්රබෝධයක් ගෙන දෙනවා.
- ඇඳුම්: සැහැල්ලු, කපු ඇඳුම් අඳින්න. තද පාට ඇඳුම් වලට වඩා සුදු, ලා පාට ඇඳුම් හොඳයි. අව්වේ වැඩිය ඉන්න එපා.
- සම රැකවරණය: සම වියළීමට නොදී තියාගන්න. ස්වාභාවික මොයිස්චරයිසර් පාවිච්චි කරන්න. කෝමාරිකා වගේ දේවල් සමට හොඳයි.
වැසි කාලයට සෞඛ්ය රැකගනිමු
වැසි කාලය කියන්නේ කඵ දෝෂය වැඩි වෙන කාලයක්. මේ කාලෙට සෙම්ප්රතිශ්යාව, කැස්ස, උණ වගේ දේවල් ගොඩක් එනවා. ඒ වගේම අත් පා වල වේදනාත් වැඩි වෙනවා.
- ආහාර: උණුසුම්, සැහැල්ලු ආහාර ගන්න. ඉඟුරු, සුදුලූනු, ගම්මිරිස්, කොත්තමල්ලි වගේ දේවල් ආහාර වලට වැඩිපුර එකතු කරන්න. උණුසුම් සුප් වර්ග, කහට වර්ග බොන්න. යෝගට්, අයිස්ක්රීම් වගේ සීතල කෑම අඩුවෙන් කන්න. බර, තෙල් සහිත කෑමත් අඩු කරන්න.
- උණුසුම: ශරීරය උණුසුම්ව තියාගන්න. වැසි කාලෙට සීතල වැඩියි. ඒ නිසා සිරුරට උණුසුම දෙන ඇඳුම් අඳින්න. උණු වතුරෙන් නාන්න. පාද සීතල වෙන්න දෙන්න එපා.
- ප්රතිශක්තිය: මේ කාලෙට ප්රතිශක්තිය වැඩි කරගන්න ඕන. නෙල්ලි, රසකිඳ, කහ වගේ දේවල් ගොඩක් හොඳයි. ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක්ගෙන් උපදෙස් අරගෙන ඖෂධ ගන්න පුළුවන්. හොඳ ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හොයාගන්න අපේ ඩිරෙක්ටරිය බලන්න.
- වාතාශ්රය: ගෙදර දොරවල් ජනෙල් ඇරලා වාතාශ්රය හොඳට තියාගන්න. තෙතමනය අඩු කරන්න උත්සාහ කරන්න.
සමබර දිවියකට ආයුර්වේද විසඳුම්
දේශගුණික ආයුර්වේද ශ්රී ලංකා සංකල්පය අපේ දෛනික ජීවිතයට එකතු කරගන්න එක හරිම සරලයි. ඒකට විශාල මහන්සියක් ඕන නෑ.
- දින චර්යාව: උදේට කලින් නැගිටින්න. ව්යායාම කරන්න. හොඳට වතුර බොන්න. නිදාගන්න කලින් ඉක්මනින් කෑම ගන්න. මේ වගේ සරල දින චර්යාවක් පවත්වා ගන්න.
- ව්යායාම: හැමදාම ව්යායාම කරන්න. ඇවිදින්න යන්න. යෝගා කරන්න. ඒක ශරීරයට වගේම මනසටත් හොඳයි.
- මානසික සමබරතාවය: මේකත් හරිම වැදගත්. ආතතිය අඩු කරගන්න. ධනාත්මකව හිතන්න. මානසික සමබරතාවයට ප්රාණයාම වැනි හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම පුරුදු කරන්න.
- නිවැරදි උපදෙස්: ඔබට නිශ්චිත සෞඛ්ය ගැටලු තියෙනවා නම්, නැත්නම් ඔබේ ශරීර ස්වභාවය ගැන හරියටම දැනගන්න ඕන නම්, පළපුරුදු ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් මුණගැහෙන්න. ඔබේ දෝෂ ස්වභාවයට, දේශගුණයට ගැළපෙන හොඳම උපදෙස් එතකොට ගන්න පුළුවන්.
අපේ ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණයට ගැළපෙන ආයුර්වේද සත්කාර ගැන අපි මේ කතා කළේ පොඩි හැඳින්වීමක් විතරයි. මේ දේවල් මතක තියාගෙන, නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කරන්න පුළුවන්.
By Dr. Harshana Niriella