අපේ රටේ ගොඩක් දෙනෙක් පීඩා විඳින පොදු රෝගයක් තමයි ගැස්ට්රයිටිස් කියන්නේ. බඩේ දැවිල්ල, ඇඹුල් රසට ඒම, පපුවේ දැවිල්ල, අජීර්ණය වගේ රෝග ලක්ෂණ ඔබටත් ඇති. මේක සාමාන්ය දෙයක් කියලා හිතලා නොසලකා හරින එක නම් ඇත්තටම භයානකයි. මොකද, මේ තත්ත්වය දීර්ඝ කාලීනව තිබුණොත් වෙනත් බරපතළ රෝග ඇති වෙන්න පුළුවන්. නමුත් බය වෙන්න එපා. ආයුර්වේදයට මේ ගැටලුවට ස්ථිර විසඳුම් තියෙනවා.
අද අපි ගැස්ට්රයිටිස් ගැන, ඒකට හේතු ගැන, සහ ආයුර්වේදයෙන් ලබා දෙන ස්ථිර විසඳුම් ගැන කතා කරමු. මේක ඔබට ගොඩක් වැදගත් වෙයි. අපි දැන්ම පටන් ගමු.
ගැස්ට්රයිටිස් කියන්නේ මොකක්ද?
ගැස්ට්රයිටිස් කියන්නේ බඩේ ඇතුළත ආස්තරණය, ඒ කියන්නේ ආමාශයේ බිත්තිය ඉදිමීම හෝ දැවිල්ල ඇතිවීමයි. ආමාශයේ බිත්තිය ආරක්ෂා කරන ශ්ලේෂ්මල පටලය දුර්වල වුණාම ආමාශයේ තියෙන අම්ල, ආමාශයේ බිත්තියට හානි කරන්න පටන් ගන්නවා. එතකොට අපිට දැවිල්ලක්, වේදනාවක් දැනෙනවා. මේක ක්ෂණිකව ඇති වෙන්නත් පුළුවන්, නැත්නම් ටිකෙන් ටික දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ඇති වෙන්නත් පුළුවන්. තදබල රෝග ලක්ෂණ ඔබට දැනේවි.
ආයුර්වේදයට අනුව මේ තත්ත්වය ඇති වෙන්නේ ‘පිත’ දෝෂය වැඩි වීම නිසයි. අපේ ශරීරයේ තියෙන පිත කියන්නේ ජීර්ණයට, පරිවෘත්තීය ක්රියාවලියට වගකිව යුතු ශක්තියක්. පිත වැඩි වුණාම ශරීරයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වෙනවා. මේ නිසා බඩේ දැවිල්ල, ඇඹුල් රසට ඒම වගේ දේවල් ඇති වෙනවා. අපේ කාර්යබහුල ජීවිතය, වැරදි කෑම බීම, මානසික ආතතිය මේ හැමදේම පිත වැඩි කරන්න හේතු වෙනවා.
ගැස්ට්රයිටිස් වලට පොදු හේතු මොනවද?
ගැස්ට්රයිටිස් වලට හේතු ගොඩක් තියෙනවා. අපි ඒවා එකින් එක බලමු.
- වැරදි ආහාර රටා: සැර, තෙල් අධික, ඇඹුල් කෑම වැඩිපුර කෑම. කෘත්රිම රසකාරක වැඩි කෑම, ක්ෂණික ආහාර මේවාට ඇතුළත්. අපි හිතන්නේ නැතුව කන බොන දේවල් මේකට මුලිකයි.
- ආහාර වේල් මග හැරීම: වෙලාවට කෑම නොකෑම, විශේෂයෙන් උදේ ආහාරය මග හැරීම. මේක අපේ බඩට හොඳ නැහැ.
- මානසික ආතතිය: අද කාලේ ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන ලොකුම ගැටලුවක් තමයි මානසික ආතතිය. ආතතිය වැඩි වුණාම ශරීරයේ පිත වැඩි වෙනවා. මේක ගැස්ට්රයිටිස් වලට ප්රධාන හේතුවක්.
- නින්ද අඩුකම: ප්රමාණවත් නින්දක් නොලැබීමත් ශරීරයේ සමබරතාවය නැති කරනවා. මෙයත් රෝගය වැඩි කරනවා.
- ඖෂධ භාවිතය: සමහර වේදනා නාශක වගේ බෙහෙත් දීර්ඝ කාලයක් පාවිච්චි කිරීම. වෛද්ය උපදෙස් මත පමණක් ඖෂධ ගන්න.
- දුම්පානය හා මත්පැන්: මේවා ආමාශයේ බිත්තියට හානි කරනවා. මේවායින් මිදෙන්න.
ගැස්ට්රයිටිස් වලට ආයුර්වේදයෙන් ස්ථිර විසඳුම්
ගැස්ට්රයිටිස් වලට බෙහෙත් ගැන කතා කරද්දි ආයුර්වේදය දකින්නේ මේක සමස්ත ශරීරයේම අසමතුලිතතාවයක් විදිහට. ඒ නිසා රෝග ලක්ෂණ විතරක් නෙවෙයි, රෝගයට මුලික හේතුවත් හොයාගෙන ප්රතිකාර කරනවා. මේක දීර්ඝකාලීන විසඳුමක්.
1. ආහාර පාලනය
ගැස්ට්රයිටිස් වලට බෙහෙත් විදිහට ආහාර පාලනය ඉතාම වැදගත්. ඔබේ දෛනික ආහාර වේල වෙනස් කරගැනීමෙන් රෝග ලක්ෂණ ගොඩක් අඩු කරගන්න පුළුවන්.
- වැළකිය යුතු දේවල්: සැර, තෙල් අධික, ඇඹුල් කෑම, කෝපි, තේ, චොක්ලට්, මිරිස්, ගම්මිරිස් වගේ දේවල් අඩු කරන්න. තක්කාලි, පැඟිරි පලතුරු, අච්චාරු වගේ ඇඹුල් දේවලුත් හොඳ නැහැ. ක්ෂණික ආහාර සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්න.
- හොඳ දේවල්: කිරි, පොල් වතුර, පිපිඤ්ඤා, කෙසෙල්, කොමඩු, බතල, කැරට් වගේ සිසිල් ගුණ ඇති ආහාර ගන්න. ගිතෙල්, පොල්තෙල් වගේ හොඳ මේද වර්ගත් ආහාරයට ගන්න. මී කිරි, යෝගට් වගේ දේවලුත් හොඳයි.
- කෑම ගන්නා ආකාරය: පොඩි පොඩි වේල් දවසට කිහිප වතාවක් කන්න. කෑම හොඳින් හපලා කන්න. ඉක්මනට කෑම කන්න එපා. කෑම වේල් අතර වැඩි වෙලාවක් බඩගින්නේ ඉන්න එපා. රාත්රී ආහාරය සැහැල්ලු එකක් වෙන්න ඕනේ, නින්දට පැය දෙක තුනකට කලින් ගන්න ඕනේ.
2. ඖෂධීය ප්රතිකාර
ආයුර්වේදයේ ගැස්ට්රයිටිස් වලට ගුණදායක ඖෂධ පැළෑටි ගොඩක් තියෙනවා. මේවා පිත සමනය කරනවා, ආමාශයේ බිත්තිය ආරක්ෂා කරනවා.
- කොත්තමල්ලි: කොත්තමල්ලි තම්බා බීම ශරීරයේ උෂ්ණත්වය අඩු කරනවා. මේක හරිම ගුණදායකයි.
- ඉරමුසු: ඉරමුසු පානයත් ශරීරයට සිසිලසක් ගෙන දෙනවා. ආමාශයේ දැවිල්ල අඩු කරනවා.
- වැල්මී: වැල්මී ආමාශයේ බිත්තියේ ඇතිවන තුවාල සුව කිරීමට උදව් කරනවා. මෙය ආමාශයට හරිම හිතකරයි.
- කෝමාරිකා: කෝමාරිකා යුෂ ආමාශයේ දැවිල්ල අඩු කර සිසිලසක් ගෙන දෙනවා. උදේට හිස් බඩ බොන එක හොඳයි.
- බෙලි කොළ: බෙලි කොළ තම්බා බීමත් ගැස්ට්රයිටිස් වලට හොඳ විසඳුමක්.
- වෙල් තිබ්බටු: වෙල් තිබ්බටුත් පිත සමනය කරන, ආමාශයට ගුණදායක ශාකයක්.
නමුත් මේ ඖෂධ භාවිතයට පෙර සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවී උපදෙස් ගැනීම ඉතා වැදගත්. ඔබට ගැළපෙන ගැස්ට්රයිටිස් වලට බෙහෙත් මොනවාදැයි ඔහු ඔබට කියාවි. ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් සොයාගැනීමට මෙතන ක්ලික් කරන්න.
3. ජීවන රටා වෙනස්කම්
- මානසික ආතතිය අඩුකරගන්න: මානසික ආතතිය ගැස්ට්රයිටිස් වලට ප්රධාන හේතුවක්. යෝගා, භාවනාව, ගැඹුරු හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම වගේ දේවල් කරන්න. මේවා මනස සැහැල්ලු කරනවා. හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ගැන වැඩිදුර දැනගන්න.
- ප්රමාණවත් නින්දක්: දවසට පැය 7-8 ක නින්දක් ලබාගන්න. නින්ද ශරීරයේ සියලුම පද්ධතිවල සමබරතාවය පවත්වාගෙන යන්න උදව් කරනවා.
- ව්යායාම: සැහැල්ලු ව්යායාම දිනපතා කරන්න. ඇවිදීම, පිහිනීම වගේ දේවල් ශරීරයට හොඳයි. මේවා ආහාර ජීර්ණයටත් හොඳින් උදව් වෙනවා.
- දුම්පානය සහ මත්පැන් නතර කරන්න: මේවා ගැස්ට්රයිටිස් තත්ත්වය තවත් දරුණු කරනවා. සම්පූර්ණයෙන්ම මේවායින් වැළකෙන්න.
අවසාන වශයෙන්
ගැස්ට්රයිටිස් කියන්නේ අපි නොසලකා හරින්න හොඳ රෝගයක් නෙවෙයි. ආයුර්වේදය කියන්නේ රෝගය මුල සිටම සුව කරන, ස්වභාවික ප්රතිකාර ක්රමයක්. ඔබේ ආහාර රටාව, ජීවන රටාව වෙනස් කරගෙන, නිවැරදි ඖෂධ භාවිතා කිරීමෙන් මේ රෝගයෙන් මිදෙන්න පුළුවන්. මතක තියාගන්න, ඔබේ ශරීරය තමයි ඔබේ වටිනාම සම්පත. ඒක හොඳින් බලාගන්න.
ඔබේ සෞඛ්ය ගැටලු වලට ස්ථිර විසඳුමක් සොයනවා නම්, අදම සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙලා උපදෙස් ගන්න. ඔහු ඔබට නිවැරදි මාර්ගය පෙන්වාවි. නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කරන්න ඔබටත් පුළුවන්.
By Dr. Harshana Niriella