ආයුබෝවන් හැමෝටම! ආයුර්වේද වෛද්ය හාර්ෂණා නිරිඇල්ල මම. අද අපි කතා කරන්නේ ගොඩක් වැදගත් මාතෘකාවක් ගැන. ඒ තමයි කාන්තා සෞඛ්යය ආයුර්වේද ප්රවේශය. විශේෂයෙන්ම ඔසප් ගැටළු සහ හෝමෝන සමබරතාවය.
කාන්තා සෞඛ්යය ආයුර්වේද දෘෂ්ටිකෝණයෙන්
අපේ ශරීරය කියන්නේ පුදුමාකාර සංකීර්ණ පද්ධතියක්. කාන්තාවකට නම් මේක තව ටිකක් සංකීර්ණයි. ජීවිතේ හැම පියවරකදීම, ගැහැනියකගේ ශරීරය විවිධ වෙනස්කම් වලට භාජනය වෙනවා. ඔසප් චක්රය, ගැබ් ගැනීම, දරු ප්රසූතිය, ආර්තවහරණය වගේ දේවල් ඒ අතරින් ප්රධානයි. මේ හැම අවස්ථාවකදීම, අපේ ශරීරයේ හෝමෝන විශාල කාර්යභාරයක් කරනවා.
අවාසනාවකට වගේ, අද ගොඩක් කාන්තාවන් විවිධ සෞඛ්ය ගැටළු වලින් පීඩා විඳිනවා. මේ අතරින් ඔසප් චක්රය හා සම්බන්ධ ගැටළු, හෝමෝන අසමතුලිතතා ගොඩක් ප්රධානයි. මේවා අපේ දෛනික ජීවිතයට සෑහෙන්න බලපානවා.
ආයුර්වේදය කියන්නේ දහස් ගණන් අවුරුදු පැරණි, පරිපූර්ණ වෛද්ය විද්යාවක්. ඒක රෝගයක ලක්ෂණ වලට විතරක් නෙවෙයි, රෝගයට හේතුව හොයාගෙන ප්රතිකාර කරනවා. කාන්තා සෞඛ්යය ආයුර්වේද ක්රමවේදයන් යොදාගෙන අපි කොහොමද මේ ගැටළු වලට ස්වභාවික විසඳුම් හොයාගන්නේ කියලා බලමු.
ඔසප් චක්රය සහ ආයුර්වේදය
ආයුර්වේදයට අනුව, අපේ ශරීරයේ තියෙන “වාත”, “පිත්”, “කෆ” කියන ත්රිදෝෂයන් සමබරව තියෙන්න ඕනේ නිරෝගී ජීවිතයකට. ඔසප් චක්රය පාලනය වෙන්නේ ප්රධාන වශයෙන් වාත දෝෂයෙනුයි. විශේෂයෙන්ම අපාන වාතය කියන වර්ගය. මේ වාතය නිවැරදිව ක්රියාත්මක වෙනවා නම්, ඔසප් චක්රය ක්රමවත් වෙනවා.
- වාත දෝෂය වැඩි වුණාම: අධික වේදනාව, අක්රමවත් ඔසප් වීම, ඔසප් වීම නැවතීම (amenorrhea).
- පිත් දෝෂය වැඩි වුණාම: අධික රුධිර වහනය, දැවිල්ල, කෝපය, කුරුලෑ.
- කෆ දෝෂය වැඩි වුණාම: අධික ශ්ලේෂ්මල වහනය, බර වැඩි වීම, මන්දගාමී බව.
මේ දෝෂයන් සමබරව තියාගන්න එක තමයි අපේ මූලික අරමුණ.
පොදු ඔසප් ගැටළු සහ ආයුර්වේද විසඳුම්
ඔසප් වේදනාව (Dysmenorrhea): ගොඩක් කාන්තාවන්ට මේ ප්රශ්නය තියෙනවා. සමහරුන්ට දරාගන්න බැරි තරම් වේදනාවක් එනවා. මේකට ප්රධාන හේතුවක් තමයි වාත දෝෂය වැඩි වීම. සීතල ආහාර, වියළි ආහාර, ඕනෑවට වඩා වෙහෙස වීම වගේ දේවල් මේකට බලපානවා.
- විසඳුම්: උණුසුම් ආහාර, එළවළු සුප්, ආයුර්වේද තෙල් වර්ග වලින් උදරයට සම්බාහනය කිරීම (තල තෙල් වගේ), මෘදු ව්යායාම, යෝගාසන. ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙකුගේ උපදෙස් මත ඖෂධ ගැනීමත් වැදගත්.
අක්රමවත් ඔසප් වීම (Irregular Periods): මේකත් ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන ප්රශ්නයක්. ඔසප් චක්රය එක එක විදිහට වෙනස් වෙනවා. මේකට මානසික ආතතිය, වැරදි ආහාර රටා, ශරීරයේ බර අඩුවීම හෝ වැඩි වීම වගේ දේවල් හේතු වෙන්න පුළුවන්. දෝෂ ත්රිත්වයේම අසමතුලිතතාවයක් මේකට හේතු වෙන්න පුළුවන්.
- විසඳුම්: නිසි වේලාවට ආහාර ගැනීම, සැහැල්ලු ජීවන රටාවක් පවත්වා ගැනීම, මානසික ආතතිය අඩු කර ගැනීම. <a href="/breathing-exercise">හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම</a> මේකට ගොඩක් උදව් වෙනවා.
පී.එම්.එස් (PMS, Premenstrual Syndrome): ඔසප් වීම ආසන්නයේ ඇති වන මනෝභාවයේ වෙනස්කම්, ඉදිමීම, හිසරදය වගේ ලක්ෂණ මේකට අයිතියි. මේවා පිත් සහ වාත දෝෂයන්ගේ අසමතුලිතතාවයන් නිසා ඇති වෙනවා.
- විසඳුම්: කෝපය අවුස්සන ආහාර (ගම්මිරිස්, මිරිස්) අඩු කිරීම, ප්රමාණවත් නින්දක් ලබා ගැනීම, සිසිල් සහ සන්සුන් පරිසරයක සිටීම.
හෝමෝන සමබරතාවය සහ ආයුර්වේදය
හෝමෝන සමබරතාවය කියන්නේ කාන්තා සෞඛ්යයට අත්යවශ්ය දෙයක්. මේවායේ පොඩි වෙනස්කමක් වුණත් මුළු ශරීරයටම බලපානවා. ආයුර්වේදයේ හෝමෝන ගැන කෙලින්ම කතා කරන්නේ නැති වුණත්, ත්රිදෝෂ සමබරතාවය හරහා ශරීරයේ සියලුම ක්රියාකාරකම් සමබර කරනවා. හෝමෝනත් ඒ වගේමයි.
ආයුර්වේදයේදී, හෝමෝන සමබරතාවය සඳහා ප්රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ ආහාර, විහරණ (ජීවන රටාව), සහ මානසික සුවය කියන කරුණු තුනටයි.
- ආහාර: නැවුම්, පෝෂ්යදායී, සමබල ආහාර වේලක් අත්යවශ්යයි. සැකසූ ආහාර, ක්ෂණික ආහාර, අධික සීනි සහිත ආහාර වලින් ඈත් වෙන්න. කටුක, තිත්ත රසැති එළවළු, පළතුරු, ධාන්ය වර්ග, සහ ප්රෝටීන් බහුල ආහාර ගන්න.
- ජීවන රටාව: දිනපතාම නිසි වේලාවට අවදි වීම, නින්දට යාම, ව්යායාම කිරීම, ස්වභාවධර්මයත් එක්ක එකතු වීම වගේ දේවල් ගොඩක් වැදගත්. මේවා අපේ ශරීරයේ රිද්මය සමබර කරනවා.
- මානසික සුවය: ආතතිය කියන්නේ හෝමෝන අවුල් කරන ප්රධාන හේතුවක්. භාවනාව, යෝගා, <a href="/breathing-exercise">හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම</a> වගේ දේවල් වලින් මානසික ආතතිය අඩු කරගන්න පුළුවන්.
කාන්තා සෞඛ්යය නගා සිටුවීමට දෛනික පුරුදු
- සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර: සමබර ආහාර වේලක් ගන්න. කාබනික එළවළු, පළතුරු, ධාන්ය, රනිල බෝග වැඩිපුර ආහාරයට ගන්න.
- ප්රමාණවත් ජලය: දිනපතා ප්රමාණවත් තරම් පිරිසිදු ජලය පානය කරන්න.
- නිසි ව්යායාම: දිනපතා මධ්යස්ථ ව්යායාම වල නිරත වෙන්න. ඇවිදීම, යෝගා, පිහිනීම වගේ දේවල් හොඳයි.
- ප්රමාණවත් නින්ද: හොඳ නින්දක් හෝමෝන සමබරතාවයට අත්යවශ්යයි.
- ආතතිය කළමනාකරණය: භාවනාව, ස්වභාවධර්මයත් සමඟ කාලය ගත කිරීම, විවේකී ක්රියාකාරකම් වල නිරත වීම.
- ස්වභාවික ඖෂධ: අශ්වගන්ධ, ශතාවාරි, අම්ල වගේ ආයුර්වේද ඖෂධ, වෛද්යවරයෙකුගේ උපදෙස් මත ගැනීමෙන් හෝමෝන සමබරතාවයට උදව් වෙනවා.
මේවා කාන්තා සෞඛ්යය ආයුර්වේද ක්රමවේදයට අනුව ඉතාම වැදගත්.
පුද්ගලාරෝපිත ප්රවේශයේ වැදගත්කම
සෑම කෙනෙක්ම වෙනස්. එකම රෝග ලක්ෂණ දෙන්නෙක්ට තිබුණත්, ඔවුන්ගේ ශරීර ස්වභාවය, දෝෂ තත්ත්වය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, ආයුර්වේද ප්රතිකාර සෑම විටම පුද්ගලයාටම විශේෂයි. ඔබේ ශරීර ස්වභාවය අනුව, දෝෂ තත්ත්වය අනුව, වෛද්යවරයෙක් විසින් ඔබට සුදුසුම ප්රතිකාර ක්රමය, ආහාර රටාව, සහ ඖෂධ නියම කරනු ලබයි.
ඔබට ඔබේ දෝෂ තත්ත්වය ගැන අවබෝධයක් ලබා ගන්න ඕන නම්, අපේ <a href="/quiz">ආයුර්වේද දෝෂ විභාග ක්විස් එක</a> කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම, ඔබට සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙන්න අවශ්ය නම්, අපේ <a href="/directory">වෛද්ය නාමාවලිය</a> පාවිච්චි කරන්න.
කාන්තා සෞඛ්යය කියන්නේ අපි හැමෝම අවධානය යොමු කළ යුතු දෙයක්. ආයුර්වේදය හරහා, අපිට පුළුවන් ස්වභාවිකව, අපේ ශරීරයත් එක්ක එකතු වෙලා සුවපත් ජීවිතයක් ගත කරන්න. ඔබේ ශරීරයට සවන් දෙන්න. ඒක ඔබට ගොඩක් දේවල් කියාවි. නිරෝගී, සතුටුදායක ජීවිතයක් වේවා!
By Dr. Harshana Niriella