ආයුබෝවන් හැමෝටම! මේ දවස්වල සෙම්ප්රතිශ්යාවයි, කැස්සයි ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන ලෙඩක් නේද? පොඩි දරුවන්ගේ ඉඳන් වැඩිහිටියන් දක්වා හැමෝම වගේ මේ තත්ත්වයෙන් පීඩා විඳිනවා. මේවා අපේ දිනචරියාවට ලොකු බාධාවක්. අපි හැමෝම කැමති ස්වභාවික විදියට මේ වගේ දේවල් වලට විසඳුම් හොයාගන්නයි. අනවශ්ය බෙහෙත් පෙති ගැනීමෙන් ශරීරයට අතුරු ආබාධ ඇතිවෙන්න පුළුවන්. අපේ ආයුර්වේදය කියන්නේ එහෙම ස්වභාවික විසඳුම් පිරිලා තියෙන විශාල දැනුම් සම්භාරයක්. අද අපි කතා කරමු සෙම්ප්රතිශ්යාවටයි, කැස්සට ගෙදර බෙහෙත් විදියට අපිට කරන්න පුළුවන් ආයුර්වේද පිළියම් මොනවද කියලා.
සෙම්ප්රතිශ්යාවයි, කැස්සයි ඇයි හැදෙන්නේ?
ආයුර්වේදයට අනුව අපේ ශරීරයේ තියෙන ත්රිදෝෂ (වාත, පිත්ත, කඵ) සමබරව තියෙන එක තමයි නිරෝගී ජීවිතයකට වැදගත් වෙන්නේ. සෙම්ප්රතිශ්යාවයි, කැස්සයි කියන්නේ ප්රධාන වශයෙන්ම 'කඵ' දෝෂය වැඩිවීමෙන් ඇතිවෙන තත්ත්වයක්. සීතල, තෙත ගතිය වැඩි වෙද්දී කඵ දෝෂය වැඩි වෙනවා. ශරීරයේ ප්රතිශක්තිය අඩු වුණාම, විෂබීජ ශරීරගත වුණාම, දේශගුණය වෙනස් වුණාම මේ වගේ දේවල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. සීතල කෑම බීම, අධික තෙල් සහිත ආහාර, සීතල පරිසරය වගේ දේවලුත් මේ තත්ත්වය වැඩි කරන්න බලපානවා.
කැස්සට ගෙදර බෙහෙත්: ආයුර්වේද විසඳුම්
අපේ මුළුතැන්ගෙයි තියෙන දේවල් වලින්ම සෙම්ප්රතිශ්යාවට, කැස්සට හොඳ ප්රතිකාරයක් කරගන්න පුළුවන්.
ඉඟුරු, මී පැණි, ගම්මිරිස්
මේ තුන එකතු වුණාම හරිම බලගතු මිශ්රණයක්. නැවුම් ඉඟුරු කෑල්ලක් පොඩි කරලා යුෂ මේස හැන්දක් විතර ගන්න. ඒකට හොඳ මී පැණි තේ හැන්දක් හෝ දෙකක් එකතු කරන්න. ඊට පස්සේ පොඩි ගම්මිරිස් කුඩු ටිකකුත් දාන්න. හොඳට කලවම් කරලා දවසට දෙතුන් වතාවක් බොන්න. ඉඟුරු වල තියෙන ප්රති-ප්රදාහ ගුණය නිසා උගුරේ වේදනාව අඩු කරනවා. මී පැණි ස්වභාවික කැස්ස නාශකයක්. ගම්මිරිස් සෙම වියළවන්න උදව් කරනවා. මේක කඵ දෝෂය සමනය කරන්නත් හොඳයි.
කහ
කහ කියන්නේ අපේ මුළුතැන්ගෙයි අත්යවශ්ය දෙයක් විතරක් නෙවෙයි, හරිම හොඳ බෙහෙතක්. කහ වල ප්රතිබැක්ටීරීය, ප්රතිවෛරස ගුණ තියෙනවා. මේ නිසා ආසාදන ඇතිවීම වළක්වනවා. උතුරුවා නිවාගත් කිරි වීදුරුවකට කහ තේ හැන්දක් දාලා රත් කරලා බොන්න. රාත්රී නින්දට කලින් බිව්වොත් හොඳට නින්දත් යනවා, සෙමත් අඩු වෙනවා. සෙම්ප්රතිශ්යාවට කහ කිරි කියන්නේ පුදුමාකාර ගුණයක් දෙන පානයක්.
තුලසි (මදටතලා)
තුලසි, නැත්නම් මදටතලා කියන්නේ ආයුර්වේදයේදී හරිම වැදගත් ශාකයක්. මේක ශරීරයේ ප්රතිශක්තිය වැඩි කරන්න උපකාරී වෙනවා. තුලසි කොළ ටිකක් අරගෙන උතුරන වතුරට දාලා තේ එකක් වගේ හදලා බොන්න පුළුවන්. ඒකට මී පැණි ටිකක් එකතු කළොත් රසත් වැඩි වෙනවා, ගුණත් වැඩියි. මේකෙන් සෙම පිටවෙන්න උදව් වෙනවා. නාසය හිරවෙලා තියෙන අයටත් මේ තුලසි තේ එක ගුණදායකයි. ඔබට හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ගැනත් දැනගන්න පුළුවන්.
සුදුළූණු
සුදුළූණු වල තියෙනවා ඇලිසින් කියන සංයෝගය. මේකෙන් විෂබීජ නසනවා. ප්රතිශක්තිය වැඩි කරනවා. සුදුළූණු බික් දෙක තුනක් පොඩි කරලා මී පැණි ටිකක් එක්ක කන්න. මේකෙන් උගුරට හොඳ සුවයක් ලැබෙනවා. නැත්නම් සුදුළූණු ටිකක් තෙලෙන් බැදලා බත් එක්ක කන්නත් පුළුවන්. මේක හෙම්බිරිස්සාවට හරිම හොඳයි. සුදුළූණු බික් කිහිපයක් පොඩි කරලා උතුරන වතුරට දාලා වාෂ්පය ආශ්වාස කරන එකත් නාසය හිරවීමට හොඳ විසඳුමක්.
කුරුඳු
කුරුඳු කියන්නේ ශරීරය උණුසුම් කරන ගුණයක් තියෙන දෙයක්. මේකත් කඵ දෝෂය සමනය කරන්න උපකාරී වෙනවා. කුරුඳු පොතු කෑල්ලක් උතුරන වතුරට දාලා තේ එකක් වගේ බොන්න. ඒකට මී පැණි ටිකක් එකතු කළොත් රසත් වැඩි වෙනවා, ගුණත් වැඩි වෙනවා. උගුරේ වේදනාවටත් හොඳයි. කුරුඳු වල ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණත් තියෙනවා. මේ තේ එක දවසට දෙතුන් වතාවක් බොන්න පුළුවන්.
දුම් ඇල්ලීම
මේක සෙම්ප්රතිශ්යාවට කරන හරිම පැරණි, හොඳම ප්රතිකාරයක්. නාසය හිරවෙලා, පපුවේ සෙම තියෙන අයට මේකෙන් ලොකු සහනයක් ලැබෙනවා. උතුරන වතුර භාජනයකට කහ තේ හැන්දක් විතර, පෙපර්මින්ට් තෙල් බිංදු කිහිපයක් දාලා හිස තුවායකින් වහගෙන ඒ වාෂ්පය ආශ්වාස කරන්න. විනාඩි 5-10ක් විතර මේක කරන්න. දවසට දෙතුන් වතාවක් කරන්න පුළුවන්. පොඩි ළමයින්ට කරනවා නම් වැඩිහිටියෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ පරිස්සමෙන් කරන්න.
උණු වතුර සහ ලුණු වතුර
හැම වෙලාවෙම උණු වතුර බොන්න පුරුදු වෙන්න. මේකෙන් ශරීරය ඇතුළතින් පිරිසිදු වෙනවා. සෙම දිය වෙලා පහසුවෙන් පිටවෙන්න උදව් වෙනවා. උණු වතුරට ලුණු තේ හැන්දක් විතර දාලා කට සේදීම (ගාර්ගල් කිරීම) උගුරේ ආසාදනවලට හරිම හොඳයි. උගුරේ වේදනාව, කැසීම අඩු කරනවා. උදේටයි, හවසටයි දෙවතාවක් මේක කරන්න. පුළුවන් නම් දවසේ ඕනෑම වෙලාවක කට සේදීම කරන්න.
කෑම බීම ගැනත් සැලකිලිමත් වෙන්න
සෙම්ප්රතිශ්යාවයි, කැස්සයි තියෙන වෙලාවට කෑම බීම ගැනත් විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ. සීතල කෑම බීම, අධික තෙල් සහිත බර කෑම, කිරි නිෂ්පාදන ටිකක් අඩු කරන්න. ඒ වෙනුවට උණුසුම් සුප්, එළවළු සුප්, මස් සුප් වගේ දේවල් බොන්න. කැඳ වර්ග, තැම්බූ බත් වගේ ලේසියෙන් දිරවන කෑම කන්න. මේවා කැස්සට ගෙදර බෙහෙත් වගේම ඔබේ ශරීරයට අමතර ශක්තියක් දෙනවා, ඉක්මනින් සුව වෙන්නත් උදව් වෙනවා.
පොඩි උපදෙස් ටිකක්
මේ වගේ වෙලාවට අපිට කරන්න පුළුවන් පොඩි පොඩි දේවල් ගොඩක් තියෙනවා.
- හොඳට විවේක ගන්න.
- ශරීරයට ප්රමාණවත් තරම් වතුර බොන්න.
- අතේ සනීපාරක්ෂාව ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න.
- සීතලට අහුවෙන්න එපා. උණුසුම් ඇඳුම් අඳින්න.
- හොඳට නින්දක් ලබා ගන්න.
මේ වගේ පොඩි දේවල් වුණත් ලොකු වෙනසක් කරනවා. ඔබේ ශරීරයේ දෝෂ තත්ත්වය මොකක්ද කියලා දැනගන්න අපේ ක්විස් එක කරන්න.
වෛද්යවරයෙක් හමුවිය යුත්තේ කවදාද?
ගෙදර බෙහෙත් හරිම හොඳයි, ගුණදායකයි. ඒත් හැම වෙලාවෙම ඒවා ප්රමාණවත් වෙන්නේ නැහැ. දවස් කිහිපයක් (සාමාන්යයෙන් දවස් 3-5ක්) ගියාට පස්සෙත් කැස්ස, සෙම්ප්රතිශ්යාව අඩු වෙන්නේ නැත්නම්, උණ ගතිය වැඩි නම්, හුස්ම ගන්න අමාරු නම්, පපුවේ වේදනාවක් තියෙනවා නම්, කැස්සත් එක්ක ලේ පිටවෙනවා නම්, වහාම වෛද්යවරයෙක් හමුවෙන්න ඕනේ. විශේෂයෙන්ම පොඩි ළමයින්ගේ, වැඩිහිටියන්ගේ සහ දියවැඩියාව, ඇදුම වගේ වෙනත් රෝග තියෙන අයගේ මේ වගේ තත්ත්වයන් ගැන වැඩි අවධානයක් දෙන්න. නිවැරදි වෛද්ය උපදෙස් අත්යවශ්යයි. ඔබට ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවීමට අවශ්ය නම්, අපේ වෛද්ය නාමාවලිය පිරික්සන්න.
ඉතින්, සෙම්ප්රතිශ්යාවයි, කැස්සයි කියන්නේ අපිට ගෙදරදීම කරන්න පුළුවන් දේවල් ගොඩක් තියෙන රෝග තත්ත්වයක්. මේ කැස්සට ගෙදර බෙහෙත් පිළියම් නිවැරදිව භාවිතා කරලා, නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කරන්න පුළුවන්. ස්වභාවධර්මය අපිට දීලා තියෙන මේ වටිනා සම්පත් වලින් ප්රයෝජන ගන්න. ඔබේ සෞඛ්යය ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න. නිරෝගී ජීවිතයක් හැමෝටම ප්රාර්ථනා කරනවා!
By Dr. Harshana Niriella