නින්ද නැතිද? රාත්රියට ඇඳට ගියාම නිකම්ම කල්පනා ලෝකෙක අතරමං වෙනවද? මේක අද ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන ලොකු ප්රශ්නයක්. අපේ කාර්යබහුල ජීවිතයත් එක්ක, රාත්රියට හොඳ නින්දක් ලබාගැනීම සමහර වෙලාවට හීනයක් වගේ වෙලා.
හැබැයි මතක තියාගන්න, හොඳ නින්දක් කියන්නේ නිකම්ම විවේකයක් නෙවෙයි. ඒක අපේ ශරීරයේ සහ මනසේ නිරෝගීභාවයට අත්යවශ්ය දෙයක්. නින්ද නැති වුණාම දවසම අවුල්. ඒත් බයවෙන්න එපා, නින්ද නොයාමට ආයුර්වේද ප්රතිකාර වලින් මේකට ස්ථිර විසඳුම් හොයාගන්න පුළුවන්. ආයුර්වේදය කියන්නේ ශරීරය, මනස, ආත්මය කියන තුන් දේම එකට බලාගන්න, අවුරුදු දහස් ගණනක් පැරණි ජීවන දර්ශනයක්.
ඇයි අපිට නින්ද නොයන්නේ? ආයුර්වේදයට අනුව
ආයුර්වේදයට අනුව අපේ ශරීරයේ දෝෂ තුනක් තියෙනවා. වාත, පිත්ත, කප. මේවා සමබරව තියෙනකොට තමයි අපි නිරෝගීව ඉන්නේ. නින්ද නොයෑම කියන එකට ප්රධානම හේතුවක් වෙන්නේ වාත දෝෂය වැඩි වීම. වාතය කියන්නේ චලනයට සම්බන්ධ දෙයක්. ඒක වැඩි වුණාම මනස නොසන්සුන් වෙනවා. හිස් අදහස් ගලාගෙන එනවා. නින්දට බාධා වෙනවා.
සමහර වෙලාවට පිත්ත දෝෂය වැඩි වුණාමත් නින්ද නැති වෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් එන්නේ අධික කේන්තිය, කනස්සල්ල, නොසන්සුන් ගතිය. කප වැඩි වුණාම නම් සාමාන්යයෙන් හොඳට නින්ද යනවා, සමහරවිට ටිකක් වැඩියෙනුත් යන්න පුළුවන්. හැබැයි අද කාලේ ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන ප්රශ්නය වාත දෝෂය වැඩි වීමයි. විශේෂයෙන්ම රාත්රියේදී මේක තදින්ම දැනෙනවා.
ගැඹුරු නින්දක් සඳහා ආයුර්වේද උපදෙස්
නින්ද නොයාමට ආයුර්වේද කියන්නේ බෙහෙත් බීලා නිදාගන්න එකම නෙවෙයි. ඒක ජීවන රටාවක වෙනසක්.
1. නිසි දින චර්යාවක් පවත්වාගන්න
- නිදාගන්න වේලාව: හැමදාම එකම වේලාවට නිදාගන්න පුරුදු වෙන්න. නිදාගන්න වේලාව වගේම අවදි වෙන වේලාවත් ස්ථිර කරගන්න. ශරීරයට ස්වභාවික රිද්මයක් තියෙනවා. ඒකට ගරු කරන්න.
- සූර්යයා සමඟ: උදේ පාන්දර හිරු එළියට නිරාවරණය වීමෙන් ශරීරයේ නින්දට අදාළ හෝමෝන නිසි ලෙස ක්රියාත්මක වෙනවා. මේක ඉතා වැදගත්.
2. ආහාර රටාව වෙනස් කරන්න
ආහාර කියන්නේ අපේ ශරීරයට වගේම මනසටත් සෘජුවම බලපාන දෙයක්. නින්දට කලින් කන දේ ගැන විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වෙන්න.
- සැහැල්ලු රාත්රී ආහාරය: රාත්රී ආහාරය සැහැල්ලු වෙන්න ඕන. නින්දට පැය 2-3 කට කලින් ආහාර ගැනීම හොඳයි. බර ආහාර, බැදපු ආහාර, අධික සැර කෑම අයින් කරන්න.
- උණුසුම් කිරි: නිදාගන්න කලින් උණුසුම් කිරි ටිකක් බොන්න පුළුවන්. ඒකට කහ ටිකක්, එහෙම නැත්නම් සාදික්කා ටිකක් එකතු කරගන්න පුළුවන්. මේකෙන් මනස සන්සුන් වෙනවා.
- කැෆේන් හා මධ්යසාර: සවසට කැෆේන් (තේ, කෝපි) සහ මධ්යසාර වලින් ඈත් වෙන්න. මේවා නින්දට බාධා කරන ප්රධානම දේවල්.
3. මනස සන්සුන් කරගන්න
නින්ද නොයාමට ආයුර්වේද ප්රතිකාර වලදී මනස සන්සුන් කිරීම ඉතාම වැදගත්.
- මසාජ්: නින්දට කලින් දෙපා සහ හිසට තල තෙල් ටිකක් ගාලා මෘදුව මසාජ් කරන්න. මේකෙන් වාත දෝෂය සමනය වෙලා හොඳ නින්දක් එනවා.
- උණුසුම් ස්නානය: නින්දට කලින් උණුසුම් වතුරෙන් නාන එකත් මනසට සුවයක් ගේනවා. ආතතිය අඩු කරනවා.
- භාවනාව: දවස පුරා එකතු වුණු ආතතිය අඩු කරගන්න භාවනාව හොඳ විසඳුමක්. විනාඩි 10-15 ක් විතර සන්සුන්ව ඉඳගෙන හුස්ම ගැනීම ගැන අවධානය යොමු කරන්න. මේ වගේ <a href="/breathing-exercise">හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම</a> නින්දට කලින් කරන එක හරිම ප්රයෝජනවත්.
- තිර වලින් ඈත් වෙන්න: නින්දට පැයකට කලින් ෆෝන්, ටීවී, පරිගණක තිර වලින් ඈත් වෙන්න. නිල් එළියෙන් නින්දට බාධා වෙනවා.
4. ස්වභාවික ඖෂධ
ආයුර්වේදයේ නින්දට උදව් කරන ස්වභාවික ඖෂධ ගොඩක් තියෙනවා. අශ්වගන්ධ, බ්රාහ්මී, ජටාමාන්සී වගේ ඖෂධ වර්ග මේ අතර ප්රධානයි. හැබැයි මේවා පාවිච්චි කරන්න කලින් පළපුරුදු ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක්ගෙන් උපදෙස් ගන්න එක වැදගත්. මොකද ඔබේ ශරීර ස්වභාවයට (දෝෂයට) ගැලපෙන ඖෂධය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
5. පරිසරය සකස් කරගන්න
ඔබ නිදාගන්න කාමරය සිසිල්, අඳුරු, නිහඬ තැනක් වෙන්න ඕන. සුවපහසු මෙට්ටයක් සහ කොට්ටයක් පාවිච්චි කරන්න. මේ පොඩි දේවල් වලින් වුණත් විශාල වෙනසක් ඇති කරන්න පුළුවන්.
ඔබේ දෝෂ ස්වභාවය හඳුනාගන්න
ඔබේ ශරීර ස්වභාවය (දෝෂ) හඳුනාගැනීම මේ වගේ ගැටළු විසඳාගන්න හරිම වැදගත්. ඔබේ දෝෂ ස්වභාවය අනුව නින්ද නොයෑමට හේතුව සහ ඒ සඳහා ගන්න ඕන ප්රතිකාර වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. ඔබට <a href="/quiz">ඔබේ දෝෂ පරීක්ෂා කරගන්න</a> පුළුවන් නම්, ඔබට වඩාත් ගැලපෙන ජීවන රටාවක් හදාගන්න උදව්වක් වෙයි.
කවදාද වෛද්ය උපදෙස් ගත යුත්තේ?
මේ කියපු දේවල් සාමාන්ය උපදෙස් විතරයි. මේවා කරලත් ඔබේ නින්දේ ප්රශ්නය විසඳෙන්නේ නැත්නම්, අනිවාර්යයෙන්ම පළපුරුදු ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක් හමුවෙන්න. ඔවුන්ට ඔබේ ගැටලුවට මූලික හේතුව හොයලා, ඔබටම විශේෂිත වූ ප්රතිකාර ක්රමයක් ලබාදෙන්න පුළුවන්. සමහරවිට පංචකර්ම වගේ ගැඹුරු ප්රතිකාර ක්රම අවශ්ය වෙන්නත් පුළුවන්. ඔබට <a href="/directory">වෛද්යවරයෙක් සොයාගන්න</a> අපේ වෙබ් අඩවියෙන් උදව් ගන්නත් පුළුවන්.
හොඳ නින්දක් කියන්නේ නිරෝගී ජීවිතයකට තියෙන මූලිකම පදනම. නින්ද නොයාමට ආයුර්වේද විසඳුම් කියන්නේ ක්ෂණික විසඳුම් නෙවෙයි. ඒක ඔබේ ජීවන රටාවේ කරන ස්ථාවර වෙනසක්. ටිකක් ඉවසීමෙන් සහ කැපවීමෙන් මේ දේවල් කරනවා නම්, ඔබට අනිවාර්යයෙන්ම සාමකාමී, ගැඹුරු නින්දක් ලබාගන්න පුළුවන් වෙයි. නින්දෙන් පිබිදුණු හැම උදෑසනක්ම නැවුම්, ජවසම්පන්න උදෑසනක් වේවා!
By Dr. Harshana Niriella