ආයුබෝවන් හැමෝටම.
අපි හැමෝම කැමතියි නිරෝගීව, සතුටින් ජීවත් වෙන්න. ඒත් අද තියෙන කාර්යබහුල ජීවන රටාවත් එක්ක, අපේ සෞඛ්යය ගැන හිතන්න වෙලාවක් නැති තරම්. හරියට කන්නේ නෑ, නිදාගන්නේ නෑ, ව්යායාම කරන්නේ නෑ. ඉතින් ලෙඩ රෝග හැදෙනවා. මානසික ආතතිය වැඩි වෙනවා.
පුරාණ ආයුර්වේද වෛද්ය විද්යාව අපිට කියලා දෙනවා, සරල දින චර්යාවක් මගින් කොහොමද මේ හැම ප්රශ්නයකටම විසඳුම් හොයාගන්නේ කියලා. මේ දෛනික ආයුර්වේද චර්යාව කියන්නේ, අපේ ශරීරය ස්වභාවධර්මයත් එක්ක සමබරව තියාගන්න උදව් වෙන පුරුදු සමූහයක්. මේක අමාරු දෙයක් නෙමෙයි. පුංචි පුංචි දේවල් ටිකක් අපේ ජීවිතයට එකතු කරගන්න එක විතරයි කරන්න තියෙන්නේ.
අද අපි බලමු, නිරෝගී දිවියක් වෙනුවෙන් මේ දෛනික ආයුර්වේද චර්යාව කොහොමද පටන් ගන්නේ කියලා.
උදෑසන චර්යාව, දවස අලුතින් අරඹමු
දවස පටන් ගන්න විදිහ අපේ මුළු දවසටම බලපානවා. ආයුර්වේදයට අනුව, උදෑසන චර්යාව තමයි නිරෝගී දිවියකට ශක්තිමත් පදනම දාන්නේ.
උදේ පාන්දර අවදි වීම
ආයුර්වේදය කියන්නේ, බ්රාහ්ම මුහුර්තය කියන වෙලාවට, ඒ කියන්නේ හිරු උදාවට පැය එකහමාරකට විතර කලින් අවදි වෙන්න කියලා. මේ වෙලාවට පරිසරය නිහඬයි, ශාන්තයි. මේක මනසට හරිම හොඳයි. ඇයි මේ වෙලාව හොඳ? මේක තමයි ‘වාත’ දෝෂය ක්රියාකාරී වෙන වෙලාව. අපේ ශරීරයේ ස්වභාවික අවශ්යතා ඉටු කරගන්න මේක හොඳ වෙලාවක්.
මුඛ සෞඛ්යය
අවදි වුණාම කරන්න ඕන පළවෙනි දේ තමයි මුඛය පිරිසිදු කරගන්න එක. දත් මැදීම අත්යවශ්යයි. ඊට පස්සේ, දිව පිරිසිදු කරන්න ජිව්හා නිර්ලේඛන කියන ක්රමය කරන්න. ඒ කියන්නේ දිව පිරිසිදු කරන උපකරණයකින් දිවේ තියෙන තට්ටුව ඉවත් කරන එක. මේකෙන් අපේ ශරීරයේ තියෙන විෂ ද්රව්ය ඉවත් වෙලා යනවා. ආහාර රුචියත් වැඩි වෙනවා.
උණුසුම් ජලය පානය
දත් මැදලා, දිව පිරිසිදු කළාට පස්සේ, උණුසුම් වතුර වීදුරුවක් බොන්න. මේකෙන් බඩවැල් උත්තේජනය වෙනවා. මලපහ කිරීම පහසු වෙනවා. ශරීරයේ විෂ ද්රව්ය ඉවත් කරන්නත් මේක උදව් වෙනවා. සරල දෙයක්, ලොකු ප්රයෝජනයක්.
ස්වභාවික අවශ්යතා ඉටු කිරීම
උදේට නිදහසේ මලපහ කරන්නත්, මුත්රා කරන්නත් පුරුදු වෙන්න. මේක ශරීරයේ විෂ ද්රව්ය ඉවත් කරන්න අත්යවශ්ය දෙයක්. මේවා හිරකරගෙන ඉන්න එකෙන් ශරීරයට අහිතකර බලපෑම් ඇති වෙනවා.
තෙල් කටගැසීම (ගඩුෂ/කවළ)
මෙය ආයුර්වේදයේ ඉතා වැදගත් අංගයක්. තල තෙල් හෝ පොල් තෙල් ටිකක් කටට අරගෙන විනාඩි 10-15ක් විතර කටේ රඳවාගෙන එහා මෙහා කරලා කෙළ ගහන්න. මේකෙන් විදුරුමස් ශක්තිමත් වෙනවා. දත් නිරෝගී වෙනවා. මුඛයේ විෂබීජ නැති වෙනවා. හඬ පැහැදිලි වෙනවා.
තෙල් ආලේප කිරීම (අභ්යංග)
උදේට ස්නානයට කලින්, ශරීරයට තල තෙල්, පොල් තෙල්, හෝ ඔලිව් තෙල් ටිකක් ආලේප කරලා සැහැල්ලු සම්බාහනයක් දෙන්න. විශේෂයෙන්ම හිසට, කන්වලට, පාදවලට තෙල් දාන්න. මේක සමට හරිම හොඳයි. මාංශ පේශි ලිහිල් කරනවා. ස්නායු පද්ධතියටත් හොඳයි. ආතතිය අඩු කරනවා. හොඳට නින්දත් යනවා. සම වියළීම වළක්වනවා.
ස්නානය
තෙල් ආලේප කළාට පස්සේ, මද රස්නය ඇති වතුරෙන් නාන්න. මේකෙන් ශරීරය පිරිසිදු වෙනවා. සමේ සිදුරු ඇරෙනවා. ප්රබෝධමත් බවක් දැනෙනවා. ශරීරය සන්සුන් වෙනවා.
ව්යායාම
සෑම දිනකම විනාඩි 30ක් වත් ව්යායාම කරන්න. ඇවිදින්න යන්න. යෝගා කරන්න. සරල ව්යායාම ටිකක් කරන්න. මේකෙන් ශරීරයේ රුධිර සංසරණය හොඳ වෙනවා. මාංශ පේශි ශක්තිමත් වෙනවා. මනස ප්රබෝධමත් වෙනවා. "ප්රාණයාම" වගේ හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ගැන වැඩිදුර තොරතුරු මෙතනින් බලන්න: හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම.
භාවනාව සහ යාඥාව
ව්යායාම වලින් පස්සේ, විනාඩි කීපයක් භාවනා කරන්න. නැත්නම් ඔබ විශ්වාස කරන දෙවියන්ට යාඥා කරන්න. මේකෙන් මනස සන්සුන් වෙනවා. ආතතිය අඩු වෙනවා. දවසට අවශ්ය මානසික ශක්තිය ලැබෙනවා.
සෞඛ්ය සම්පන්න උදෑසන ආහාරය
උදේ ආහාරය දවසට වැදගත්ම ආහාර වේලයි. පෝෂ්යදායී, සැහැල්ලු ආහාරයක් ගන්න. ධාන්ය වර්ග, පලතුරු, එළවළු වැනි දේවල් එකතු කරගන්න. අධික තෙල් සහිත, බර ආහාරවලින් වළකින්න. මේ දෛනික ආයුර්වේද චර්යාව තුළ මේ අංගයත් හරිම වැදගත්.
දිවා කාලයේ චර්යාව, ශක්තිය පවත්වා ගනිමු
දවස පුරාම අපේ ශක්තිය සමබරව තියාගන්න එකත් වැදගත්.
නිසි වේලාවට ආහාර
දිවා ආහාරය හරියට වෙලාවට ගන්න. උදේ ආහාරය වගේම, මේකත් පෝෂ්යදායී වෙන්න ඕන. නමුත් රාත්රී ආහාරයට වඩා බර විය යුතුයි. හොඳින් හපලා, සෙමින් කන්න. කෑම කන වෙලාවට වෙනත් දේවල්වලට අවධානය දෙන්න එපා. කෑමෙන් පස්සේ ටිකක් ඇවිදින්න.
ජලය පානය
දවස පුරාම ප්රමාණවත් තරම් ජලය පානය කරන්න. නමුත් ආහාර ගන්නා අතරතුර වැඩිපුර ජලය බොන්න එපා. ආහාර වේල් අතරතුර ජලය පානය කිරීම හොඳයි.
වැඩ සහ විවේකය සමබර කිරීම
වෙහෙසකර වැඩ කරනවා නම්, අතරින් පතර පොඩි විවේකයක් ගන්න. ටිකක් ඇවිදින්න. නැත්නම් කෙටි භාවනාවක් කරන්න. දිගු වේලාවක් එකම ඉරියව්වෙන් ඉන්න එපා.
දිවා නින්ද, වැරදිද?
සාමාන්යයෙන් ආයුර්වේදය දිවා නින්ද එතරම් නිර්දේශ කරන්නේ නෑ. මොකද මේකෙන් ශරීරයේ කෆ දෝෂය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. නමුත් ගිම්හාන කාලයට හෝ අධික මහන්සියෙන් ඉන්න අයට, කෙටි විවේකී නින්දක් සුදුසුයි. විනාඩි 20-30ක් වැනි කෙටි නින්දක් ප්රබෝධමත් වෙන්න උදව් වෙනවා.
සවස සහ රාත්රී චර්යාව, විවේකීව දවස නිම කරමු
දවස අවසානයත් අපි සැලසුම් කරගත යුතුයි. හොඳ නින්දක් ලබාගන්න මේක වැදගත්.
සැහැල්ලු රාත්රී ආහාරය
රාත්රී ආහාරය සැහැල්ලු විය යුතුයි. නින්දට පැය 2-3කට කලින් කන්න. බර, තෙල් සහිත ආහාර වලින් වළකින්න. රාත්රියේදී කෆ දෝෂය වැඩි වෙන නිසා, බර ආහාර ජීර්ණය වෙන්න අමාරුයි. උණුසුම් සුප් එකක්, තම්බපු එළවළු ටිකක් හොඳයි.
පාදවල තෙල් ආලේප කිරීම
නින්දට යන්න කලින්, උණුසුම් වතුරෙන් පාද සෝදලා, තල තෙල් ටිකක් ආලේප කරලා සැහැල්ලුවෙන් සම්බාහනය කරන්න. මේකෙන් හොඳට නින්ද යනවා. මානසික ආතතියත් අඩු වෙනවා.
තිර වලින් ඈත් වීම
නින්දට යන්න පැය කිහිපයකට කලින් දුරකථන, පරිගණක, රූපවාහිනී තිර වලින් ඈත් වෙන්න. මේවායේ නිල් එළියෙන් අපේ නින්දට බාධා ඇති වෙනවා. ඒ වෙනුවට පොතක් කියවන්න. සන්සුන් සංගීතයක් අහන්න. පවුලේ අයත් එක්ක කතා කරන්න.
නිසි වේලාවට නින්දට යාම
ආයුර්වේදය කියන්නේ රාත්රී 10ත් 11ත් අතර නින්දට යන්න කියලා. අද කාලේ ගොඩක් අය මේක අමතක කරනවා. රාත්රී 10ට විතර නින්දට යාමෙන් හොඳ නින්දක් ලැබෙනවා. ශරීරයත් හොඳින් විවේක ගන්නවා.
දෛනික චර්යාවේ ප්රතිලාභ, නිරෝගී දිවියකට මග
මේ දෛනික ආයුර්වේද චර්යාව නිතිපතා කරනවා නම්, ඔබට ලැබෙන ප්රතිලාභ බොහෝයි. මේක ඔබේ ජීවිතයට විශාල වෙනසක් කරයි.
- ශරීරයට සහ මනසට සමබරතාවය: දෝෂ තුන (වාත, පිත්ත, කෆ) සමබරව පවත්වා ගන්න උදව් වෙනවා.
- ප්රතිශක්තිය වැඩි වීම: ශරීරය රෝගවලින් ආරක්ෂා වෙනවා.
- මානසික ආතතිය අඩු වීම: මනස සන්සුන් වෙනවා, සතුටින් ඉන්න පුළුවන්.
- නින්දේ ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු වීම: ගැඹුරු, සුව නින්දක් ලැබෙනවා.
- ජීර්ණ පද්ධතියේ ක්රියාකාරිත්වය යහපත් වීම: බඩේ අමාරු, මලබද්ධය වගේ දේවල් අඩු වෙනවා.
- සම පැහැපත් වීම: සම නිරෝගීව, දීප්තිමත්ව තබා ගන්නවා.
- ශක්තිය සහ ප්රබෝධය: දවස පුරාම ක්රියාශීලීව ඉන්න පුළුවන්.
ඔබේ දෝෂ ස්වභාවය ගැන දැනගන්න කැමති නම්, මේ ක්විස් එක කරන්න. ඔබේ ශරීරයට ගැලපෙන ආයුර්වේද ප්රතිකාර ගැන තවත් තොරතුරු දැනගන්න, අපේ පොත් එකතුව බලන්න.
පුංචි පියවරවලින් පටන් ගන්න. එකවර හැමදේම කරන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. අද ඉඳන් එක දෙයක් හරි ඔබේ දෛනික චර්යාවට එකතු කරගන්න. මේ දෛනික ආයුර්වේද චර්යාව ඔබට නිරෝගී, සතුටුදායක ජීවිතයක් ලබා දෙන්න අනිවාර්යෙන්ම උදව් වේවි. මතක තියාගන්න, නිරෝගී ශරීරයක් කියන්නේ නිරෝගී මනසකට පදනමයි.
By Dr. Harshana Niriella