ආයුබෝවන්, හැමෝටම! මම වෛද්ය හර්ෂණ නිරියෙල්ල.
ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණය අපිට හරිම සුවිශේෂීයි. සමහර වෙලාවට හරිම උණුසුම්. තවත් වෙලාවට මහ වැසි. මේ දේශගුණික තත්ත්වයන් එක්ක අපි හැමෝම නිරෝගීව ඉන්නේ කොහොමද? ආයුර්වේදය අපිට මේකට හොඳ උත්තරයක් දෙනවා.
අපේ ආච්චිලා, මුත්තලා කාලා බීලා හිටියේ බොහොම සතුටින්. ලෙඩක් දුකක් නැතුව. ඒකට හේතුව මොකක්ද? එයාලා ස්වභාවික දේවලට පුරුදු වෙලා හිටියා. කෑවේ අපේ රටේ හැදෙන දේවල්. ඒත් අද? කෑම මේසෙට එන දේවල් ගැන අපි ටිකක් වැඩිපුර හිතන්න ඕන. විශේෂයෙන්ම, මේ කාලගුණයත් එක්ක අපිට ගැළපෙන නිරෝගී ආහාර වට්ටෝරු තෝරාගැනීම හරිම වැදගත්. අද අපි කතා කරමු ලංකාවේ අපිට ගැළපෙන ආයුර්වේද ආහාර ගැන. ගෙදරදීම රසට, ගුණට කෑම හදාගන්න පුරුදු වෙමු.
දේශීය ආයුර්වේදයේ අපේ කෑම
අපේ ශරීරය කියන්නේ පුදුමාකාර යන්ත්රයක්. ඒකට ඉන්ධන විදියට අපි දෙන කෑම හරිම බලපානවා. ආයුර්වේදයට අනුව අපේ ශරීරයේ ස්වභාවයන් තුනක් තියෙනවා. වාත, පිත්ත, කප කියලා. මේවා අපි "දෝෂ" කියලා හඳුන්වනවා. ඔබේ දෝෂය මොකක්ද කියලා දැනගන්න එක හරිම ප්රයෝජනවත්. ඒ අනුව තමයි අපි කෑම තෝරගන්න ඕන. ඔබේ ශරීර ස්වභාවය මොකක්ද කියලා හරියටම දැනගන්න ඕන නම්, අපේ මේ පොඩි ප්රශ්නාවලියක් කරලා බලන්න.
ලංකාවේ දේශගුණය සාමාන්යයෙන් උණුසුම්. ඒ කියන්නේ පිත්ත දෝෂය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා අපේ කෑම ටිකක් සිසිල් ගුණ ඇති, සැර අඩු ඒවා වෙන්න ඕන. ඒ වගේම, සමහර වෙලාවට වැස්ස වැඩි වුණාම කප දෝෂය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. එතකොට ශරීරය ටිකක් බර ගතියක් දැනෙනවා. මේ දේවල් තේරුම් අරගෙන අපි කෑම තෝරගමු.
නිරෝගී ආහාර වට්ටෝරු: දිනපතාම
අපි හැමදාම කන දේවල් ටිකක් වෙනස් කරලා ආයුර්වේදයට අනුව සකස් කරගන්න පුළුවන්. ඒක අමාරු දෙයක් නෙමෙයි. පුංචි පුංචි වෙනස්කම් විතරයි. එතකොට තමයි අපිට ඇත්තටම නිරෝගී වෙන්න පුළුවන්. අපේ ශරීරය සතුටින් තියන්න පුළුවන්.
උදෑසන කෑම
උදේට කෑම කන එක හරිම වැදගත්. දවස පටන් ගන්න හොඳ ශක්තියක් ඕනනේ.
- කුරක්කන් කැඳ හෝ කොළ කැඳ: මේවා හරිම පෝෂ්යදායීයි. ශරීරයට සිසිල් ගුණ දෙනවා. උදේට හදන්නත් පහසුයි.
- තලප: අපේ පරණ කෑමක්. ශරීරයට හොඳ ශක්තියක් දෙනවා.
- කුරක්කන් පිට්ටු: පොල් සමග කන්න පුළුවන්. හරිම ගුණදායකයි.
මේවාට සීනි දානවා නම්, සුදු සීනි වෙනුවට කිතුල් හකුරු හෝ පොල් පැණි ටිකක් පාවිච්චි කරන්න. ඒක ඔබේ සෞඛ්යයට හරිම හොඳයි.
දහවල් කෑම
දහවල් කෑම තමයි දවසේ ප්රධානම කෑම වේල. ඒක හොඳට සමබර වෙන්න ඕන.
- බත්: පුළුවන් නම් රතු කැකුළු හාල් බත් කන්න. ඒක සුදු හාල් වලට වඩා පෝෂ්යදායීයි.
- පොල් සම්බෝල: ලංකාවේ අපිට නැතුවම බෑනේ. පොල් සම්බෝල හදනකොට කිරි වැඩිපුර දාන්නේ නැතුව, හොඳට දෙහි ටිකක් මිරිකලා ගන්න. සැර ගම්මිරිස් ටිකක් දැම්මම ඇති.
- පළා මැල්ලුම්: කංකුං, ගොටුකොළ, මුරුංගා වගේ දේශීය පළා වර්ග අපේ ශරීරයට හරිම හොඳයි. පොල් ටිකක් දාලා මැල්ලුමක් හදන්න. පිත්ත දෝෂය සමනය කරන්න මේවා උදව් වෙනවා.
- පරිප්පු: පරිප්පු හදනකොට මිරිස් ටිකක් අඩු කරලා, කහ, සුදුළුණු, කරපිංචා දාන්න. හොඳට ඉඟුරු ටිකකුත් දැම්මම රසයි, ගුණයි.
- මාළු හෝ කුකුළු මස්: මස් කනවා නම්, වැඩිපුර තෙල් නැතුව, තෙම්පරාදු කරලා කන්න. මාළු කනවා නම් කරවල වුණත් හොඳයි. හැබැයි ලුණු අඩු කරන්න.
රාත්රී කෑම
රාත්රී කෑම සැහැල්ලු වෙන්න ඕන. දිරවන්න පහසු වෙන්න ඕන.
- කොළ කැඳ: උදේට වගේම රාත්රී කෑමටත් කොළ කැඳ හරිම හොඳයි.
- එළවළු සුප්: එළවළු ටිකක් දාලා, පොඩ්ඩක් ගම්මිරිස් දාලා සුප් එකක් හදන්න. ඒක හරිම සැහැල්ලුයි.
- ධාන්ය රොටි: කුරක්කන් පිටි වලින් හදපු රොටි කෑල්ලක්, පොඩ්ඩක් පොල් සම්බෝල එක්ක කන්න පුළුවන්.
- පලතුරු: රාත්රී කෑමට පැයකට කලින් පලතුරු ටිකක් කන්න පුළුවන්. කෙසෙල්, අඹ, පැපොල් වගේ අපේ රටේ හැදෙන පලතුරු හොඳයි.
මේ හැම කෑම වේලකටම පස්සේ උණු වතුර ටිකක් බොන්න පුරුදු වෙන්න. ඒක ආහාර දිරවීමට උදව් වෙනවා.
කුළුබඩු වල බලය
ලංකාවේ කෑම වලට නැතුවම බැරි දේවල් තමයි කුළුබඩු. මේවා රසට වගේම ගුණටත් හරිම වැදගත්.
- කහ: ප්රති-ගිනි අවුලුවන ගුණ තියෙනවා. ශරීරයට හරිම හොඳයි.
- ඉඟුරු: ආහාර දිරවීමට උදව් කරනවා. සෙම්ප්රතිශ්යාවටත් හොඳයි.
- සුදුළුණු: ප්රතිශක්තිය වැඩි කරනවා. රුධිර පීඩනයටත් හොඳයි කියලා කියනවා.
- කරපිංචා: කොලෙස්ටරෝල් අඩු කරන්න උදව් වෙනවා.
- ගම්මිරිස්: සෙම්ප්රතිශ්යාවට හොඳයි. ආහාර ජීර්ණයටත් උදව් කරනවා.
- කුරුඳු: රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කරන්න උදව් වෙනවා.
මේවා හැමදාම අපේ කෑම වලට එකතු කරගන්න. ඒක අපිට ලෙඩ රෝග වලින් ඈත් වෙලා ඉන්න උදව් කරයි.
ජලය, නිදාගැනීම, සහ වෙනත් දේවල්
ආයුර්වේදය කියන්නේ කෑම බීම ගැන විතරක් නෙමෙයි. ඒක සමස්ත ජීවන රටාවක්.
- ජලය: දවසට ප්රමාණවත් තරම් පිරිසිදු ජලය බොන්න. උණු වතුර බොන්න පුළුවන් නම් වඩා හොඳයි.
- නින්ද: හොඳට නින්ද ගන්න. රාත්රී 10ත් උදේ 6ත් අතර කාලයේ නින්දට යන එක හරිම වැදගත්. ඒක අපේ ශරීරය අලුත් කරනවා.
- ව්යායාම: දවසට විනාඩි 30ක් වත් ඇවිදින්න. පුංචි ව්යායාම ටිකක් කරන්න. යෝගා කරනවා නම් ඒකත් හරිම හොඳයි.
- මානසික සුවය: සතුටින් ඉන්න උත්සාහ කරන්න. ආතතිය අඩු කරගන්න. ඊට අපේ හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ඔබට උදව් වේවි.
- වෛද්ය උපදෙස්: ඔබට විශේෂ සෞඛ්ය ගැටලු තියෙනවා නම්, හැමවිටම ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙක්ගෙන් උපදෙස් ගන්න. ඒ සඳහා ඔබට අපගේ නාමාවලියෙන් වෛද්යවරයෙක් සොයාගත හැකියි.
ඔබේ ශරීරයේ බර නිසි ලෙස පාලනය කරගැනීමට අවශ්ය නම්, ඔබේ BMI පරීක්ෂා කර බලන්න.
ඉතින්, ලංකාවේ දේශගුණයට ගැළපෙන ආයුර්වේද ආහාර කියන්නේ අපේ සාම්ප්රදායික කෑම වලට නැවත යොමු වීමක්. මේවා රසයි. ගුණයි. අපේ ශරීරයට හරිම සුවදායකයි. නිරෝගී ආහාර වට්ටෝරු තෝරාගැනීමෙන් අපි අපේ සෞඛ්යය හොඳින් රැකගන්නවා. මේ පොඩි වෙනස්කම් ඔබේ ජීවිතයට විශාල යහපතක් ගෙනේවි.
හොඳ සෞඛ්යයක්, සතුටින් පිරි ජීවිතයක් ප්රාර්ථනා කරනවා.
By Dr. Harshana Niriella