අපේ ලංකාව, හරිම සුන්දර රටක්. හැමදාම එක වගේ දේශගුණයක් නැහැ. සමහර වෙලාවට හොඳට වැස්ස, තවත් වෙලාවක දරුණු විදිහට අව්ව. ඉතින් මේ විවිධ කාලගුණික රටාත් එක්ක අපේ ශරීරයටත් නොයෙකුත් බලපෑම් ඇතිවෙනවා.
අපිට සෘතුමය රෝග කියන්නේ අලුත් දෙයක් නෙවෙයි. හැබැයි මේ තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන්න ආයුර්වේදයේ තියෙන අපූරු පිළිවෙත් ගැන ඔබ දන්නවද? අද අපි කතා කරමු, මේ සෘතුමය රෝගවලින් ආරක්ෂා වෙන්න ආයුර්වේද උපදෙස් මොනවද කියලා.
සෘතුමය වෙනස්කම් සහ අපේ සෞඛ්යය
සෘතු වෙනස් වෙනකොට අපේ ශරීරයේ තියෙන ස්වභාවික සමබරතාවයත් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ත්රිදෝෂ වන වාත, පිත්ත, කප මේ සෘතුමය බලපෑම් වලට සංවේදීයි. උදාහරණයක් විදිහට, වැසි සමයේදී කප දෝෂය වැඩිවෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් හෙම්බිරිස්සා, කැස්ස වගේ දේවල් එන්න පුළුවන්.
අව්ව වැඩි කාලෙට පිත්ත දෝෂය වැඩිවෙලා සමේ රෝග, ඇසිඩ් ගතිය වගේ දේවල් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. මේ නිසා, සෘතු අනුව අපේ ජීවන රටාව සහ ආහාර රටාව හදාගන්න එක හරිම වැදගත්.
සෘතුමය රෝග ආයුර්වේද ප්රතිකාරවලට මුලික වන සාධක
ආයුර්වේදයේ මූලිකම දර්ශනය තමයි, ලෙඩ හැදෙන්න කලින් ඒවා වළක්වා ගන්න එක. සෘතුමය රෝගවලින් ආරක්ෂා වෙන්නත් මේ දර්ශනයම තමයි පදනම වෙන්නේ. අපේ ශරීරයේ ස්වභාවය, අපි ඉන්න දේශගුණය, අපි කරන වැඩ, මේ හැමදේම ගැන හිතලා තමයි ආයුර්වේද උපදෙස් දෙන්නේ.
ඔබේ ශරීර වර්ගය මොකක්ද කියලා හරියටම දැනගන්න, අපේ දෝෂ පරීක්ෂණ Quiz එකට සහභාගී වෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් ඔබට ඔබේ ශරීර ස්වභාවය ගැන හොඳ අවබෝධයක් ලැබෙයි.
1. ආහාර රටාව: ඖෂධය ඔබේ මුළුතැන්ගෙයයි
ආහාර කියන්නේ අපේ ශරීරයට බෙහෙතක් වගේමයි. සෘතුමය රෝගවලින් ආරක්ෂා වෙන්න නිවැරදි ආහාර රටාවක් අනුගමනය කිරීම අත්යවශ්යයි.
- වැසි සමය (කප දෝෂය සමනයට): මේ කාලෙට දිරවන්න පහසු, උණුසුම් ආහාර ගන්න. මිරිස්, ගම්මිරිස්, ඉඟුරු, සුදුලූනු වගේ කුළුබඩු වැඩිපුර එකතු කරන්න. සීතල කෑම, තෙල් සහිත කෑම, බර ආහාර, කිරි නිෂ්පාදන ටිකක් අඩු කරන්න. කොළ කැඳ, සුප් වර්ග මේ කාලෙට ගුණදායකයි.
- උණුසුම් සමය (පිත්ත දෝෂය සමනයට): මේ කාලෙට ශරීරය සිසිල් කරන ආහාර ගන්න. පිපිඤ්ඤා, වට්ටක්කා, කෝමාරිකා, පොල් වතුර වගේ දේවල් හොඳයි. මිරිස්, සැර කෑම, ඇඹුල් කෑම අඩු කරන්න. දාහය නිවන පළතුරු වර්ග, එළවළු, සලාද වර්ග මේ කාලෙට කදිමයි. වතුර හොඳට බොන්න.
ආයුර්වේදයේ හැටියට අපේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය (අග්නිය) නිතරම හොඳින් ක්රියාත්මක වෙන්න ඕනේ. ඒකට, ආහාර ජීර්ණයට උපකාරී වන ආයුර්වේද ඔසු ගැනත් අපිට දැනුවත් වෙන්න පුළුවන්.
2. ජීවන රටාව: ශරීරයට සවන් දෙන්න
අපේ දෛනික පුරුදුත් සෘතුමය රෝග වලට බලපානවා. නිවැරදි ජීවන රටාවක් කියන්නේ නිරෝගී ජීවිතයකට පදනමක්.
- නිදාගැනීම: සෘතු අනුව නින්දේ රටාව වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. හැමදාම එකම වෙලාවට නිදාගෙන, එකම වෙලාවට නැගිටින්න පුරුදු වෙන්න. හොඳ නින්දක් නිරෝගී බවට මූලිකයි.
- ව්යායාම: කාලගුණය අනුව ව්යායාම වෙනස් කරන්න. උණුසුම් කාලෙට උදේ පාන්දර හෝ හවස ව්යායාම කරන්න. වැස්ස කාලෙට ඇතුළත කරන්න පුළුවන් ව්යායාම කරන්න. වැඩි විස්තර දැනගන්න ඕන නම්, ආයුර්වේද ව්යායාම උපදෙස් කියවන්න පුළුවන්.
- පිරිසිදුකම: පිරිසිදුකම කියන්නේ හරිම වැදගත් දෙයක්. නිතරම අත් සෝදන්න. පරිසරය පිරිසිදුව තියාගන්න. විශේෂයෙන්ම වැසි කාලෙට මදුරුවන්ගෙන් ආරක්ෂා වෙන්න ඕනේ. ඒක ඩෙංගු වගේ රෝග වළක්වන්න උදව් වෙනවා.
3. පොදු ආයුර්වේද ඔසු සහ ගෘහ ප්රතිකාර
සෘතුමය රෝගවලින් ආරක්ෂා වෙන්න අපේ ගෙදර තියෙන දේවල්ම අපිට ප්රයෝජනවත් කරගන්න පුළුවන්. මේවා හරිම සරලයි, ගුණදායකයි.
- ඉඟුරු: සෙම්ප්රතිශ්යාවට, කැස්සට ඉඟුරු තේ හරිම ගුණයි. ආහාර ජීර්ණයටත් හොඳයි.
- කහ: කහ කියන්නේ ස්වභාවික ප්රති-ගිනි අවුලුවන (anti-inflammatory) ගුණ තියෙන දෙයක්. කිරි වීදුරුවකට කහ ටිකක් දාලා බොන එක හොඳ පුරුද්දක්.
- කොත්තමල්ලි: උණ, සෙම්ප්රතිශ්යාවට කොත්තමල්ලි තම්බලා බොන එක අපේ ගෙවල් වල පුරුද්දක්. ශරීරය සිසිල් කරන්නත් උදව් වෙනවා.
- වැල්මී: කැස්සට, උගුරේ අමාරුවට වැල්මී තේ හරිම හොඳයි. කටට මිහිරි රසකුත් දෙනවා.
- ගොටුකොළ: ප්රතිශක්තිකරණය වැඩි කරන, මතකය වර්ධනය කරන, ශරීරය සිසිල් කරන ඔසුවක්. දිනපතා ගොටුකොළ සම්බෝල ටිකක් කන්න.
වැසි කාලෙට සෙම්ප්රතිශ්යාව, උණ වගේ දේවල් වැඩි වෙනවා. ඒවට මේ වගේ ගෙදර පිළියම් ගොඩක් උදව් වෙනවා. අව්ව වැඩි කාලෙට ශරීරය දාහයෙන් වළක්වා ගන්න කොත්තමල්ලි, කෝමාරිකා වගේ දේවල් පාවිච්චි කරන්න.
සෘතුමය රෝග ආයුර්වේද උපදෙස්: සමබරතාවය වැදගත්
වැදගත්ම දේ තමයි, අපේ ශරීරයේ සමබරතාවය පවත්වාගෙන යන එක. සෘතු වෙනස් වෙනකොට අපේ ශරීරයත් ඒවට හැඩගැස්සෙන්න ඕනේ. ඒකට අපි ටිකක් අවධානයෙන් ඉන්න ඕනේ. අපේ ශරීරය අපිට කියන දේට අපි හොඳට සවන් දෙන්න ඕනේ. පොඩි වෙනස්කමක් දැනෙනකොටම ඒකට පිළියම් යොදන්න පුරුදු වෙන්න.
අපේ ආයුර්වේද සෞඛ්ය උපදේශකවරයෙක් සමඟ කතා කර ඔබේ සෞඛ්ය ගැටළු වලට නිවැරදි විසඳුම් ලබාගන්නත් පුළුවන්. සමහර වෙලාවට ගෙදර ප්රතිකාර වලින් සුව නොවෙන ලෙඩ රෝග වලට වෛද්ය උපදෙස් අත්යවශ්යයි.
නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කරන්න නම්, මේ සෘතුමය වෙනස්කම් තේරුම් අරගෙන, ඒවට ගැළපෙන විදිහට ජීවත් වෙන්න අපි පුරුදු වෙන්න ඕනේ. සෘතුමය රෝග ආයුර්වේද උපදෙස් අනුගමනය කරලා නිරෝගීව ඉමු.
By Dr. Harshana Niriella