ආයුබෝවන්, කොහොමද ඔයාට? අද අපි කතා කරන්න යන්නේ ඔයාගේ සෞඛ්යයට ගොඩක් වැදගත් දෙයක් ගැන. ආයුර්වේදය කියන්නේ පැරණි, නමුත් අදටත් අදාළ වන පුළුල් දැනුමක්. මේකේ මූලිකම සංකල්පයක් තමයි දෝෂ තුන. ඒවා තමයි වාත, පිත, සෙම. මේවා අපි හැමෝගෙම ශරීරයේ තියෙනවා. ඒත් එක එක කෙනාට එක දෝෂයක් ප්රමුඛ වෙනවා. ඔයාගේ ශරීර ස්වභාවය අනුව මේ දෝෂවල සමබරතාවය වෙනස් වෙනවා. මේ සමබරතාවය තමයි ඔයාගේ නිරෝගීකමට සහ මානසිකත්වයට බලපාන්නේ. ඔබේ ප්රමුඛ දෝෂය මොකක්ද කියලා දැනගත්තොත්, ඔයාට පුළුවන් නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කරන්න. අපි බලමු මේ වාත, පිත, සෙම දෝෂ මොනවාද කියලා.
වාත දෝෂය
වාතය කියන්නේ චලනයට සම්බන්ධ දෙයක්. වාත දෝෂය ප්රමුඛ අයට වේගවත් ස්වභාවයක් තියෙනවා. ඔවුන් ක්රියාශීලීයි. හිතන පතන දේවල් ඉක්මනින් කරනවා. ශරීරයෙන් කෙට්ටුයි. සීතලට වැඩිපුර සංවේදීයි. සම වියළි ස්වභාවයක් ගන්නවා. කෙස් කළඹත් රළුයි. කෑම රුචිය අවිධිමත් වෙන්න පුළුවන්. නිදාගන්නත් අමාරු වෙන්න පුළුවන්.
වාත දෝෂය වැඩි වුණාම මොකද වෙන්නේ? ඔයාට නොසන්සුන් බවක් දැනෙන්න පුළුවන්. බය, කාංසාව වගේ දේවල් වැඩි වෙනවා. බඩ පිපීම, මලබද්ධය වගේ දේවල් එන්න පුළුවන්. සන්ධි වේදනා වගේ තත්වයන් ඇති වෙන්න පුළුවන්. මතකය අඩු වීම, නින්ද නොයාම වගේ දේවලුත් ඇති වෙන්න පුළුවන්.
මේ තත්ත්වය සමබර කරගන්න නම්, උණුසුම් කෑම බීම ගන්න. නිතිපතා ස්ථාවර දින චර්යාවක් අනුගමනය කරන්න. නිතිපතා තෙල් සම්බාහනයක් කරන්න. ප්රමාණවත් විවේකයක් ගන්න. මෘදු ව්යායාම කරන්න.
පිත දෝෂය
පිත කියන්නේ පරිවර්තනයට, උෂ්ණත්වයට සම්බන්ධ දෙයක්. පිත දෝෂය ප්රමුඛ අය සාමාන්යයෙන් මධ්යස්ථ ශරීරයක් තියෙන අය. ඔවුන් තියුණුයි. ඉක්මන් තීරණ ගන්නවා. නායකත්ව ගුණාංග පෙන්වනවා. ඔවුන්ගේ සම රෝස පැහැති, මෘදුයි. ඉක්මනින් රත් වෙනවා. ඔවුන්ට අධික පිපාසයකුත් ඇති වෙනවා.
පිත දෝෂය වැඩි වුණාම මොකද වෙන්නේ? ඔයාට ඉක්මනින් කේන්ති යන්න පුළුවන්. සමේ රෝග, දැවිල්ල වගේ දේවල් ඇති වෙන්න පුළුවන්. ඇසිඩ් ගතිය වැඩි වීම, උගුරේ දැවිල්ල වගේ ආහාර ජීර්ණ ගැටලු එන්න පුළුවන්. අධික දහඩිය දැමීමත් පොදුයි.
මේ තත්ත්වය සමබර කරගන්න නම්, සිසිල්, කටුක රසැති ආහාර ගන්න. අධික හිරු එළියෙන් වළකින්න. තරහ පාලනය කරගන්න පුළුවන් විදියට කටයුතු කරන්න. සන්සුන් පරිසරයක ඉන්න. පිත සමනය කරන යෝග ව්යායාම කරන්න.
සෙම දෝෂය
සෙම කියන්නේ ස්ථාවරත්වයට, ශක්තියට සම්බන්ධ දෙයක්. සෙම දෝෂය ප්රමුඛ අය ශක්තිමත් ශරීරයක් තියෙන අය. ඔවුන් සන්සුන්යි, ඉවසිලිවන්තයි. මන්දගාමීයි. ඔවුන්ගේ සම තෙල් සහිතයි. සුදු පැහැතියි. කෙස් කළඹත් ඝනකමින් වැඩියි. ඔවුන්ට පහසුවෙන් මහත වෙන්න පුළුවන්. නින්දටත් ප්රිය කරනවා.
සෙම දෝෂය වැඩි වුණාම මොකද වෙන්නේ? ඔයාට කම්මැලිකමක්, මන්දගාමී බවක් දැනෙන්න පුළුවන්. බර වැඩි වීම, සෙම්ප්රතිශ්යාව, ඇදුම වගේ ශ්වසන ගැටලු ඇති වෙන්න පුළුවන්. මානසික අවපීඩනය වගේ දේවලුත් ඇති වෙන්න පුළුවන්. ශරීරයේ බර ගතියක් දැනෙන්න පුළුවන්.
මේ තත්ත්වය සමබර කරගන්න නම්, සැහැල්ලු, උණුසුම්, වියළි ආහාර ගන්න. නිතිපතා ව්යායාම කරන්න. සීතලෙන් වළකින්න. ක්රියාශීලීව ඉන්න. කුළුබඩු සහිත ආහාර ගැනීම හොඳයි.
ඔබේ දෝෂය සොයාගන්නේ කෙසේද?
ඔයා දැන් දන්නවා වාත, පිත, සෙම දෝෂ වල ලක්ෂණ මොනවාද කියලා. ඔයාගේ ශරීර ස්වභාවය, ඔයාගේ හැසිරීම් රටාව, ඔයා කැමති අකමැති දේවල් ගැන හිතලා බලන්න. ඔයාට ප්රමුඛ දෝෂය මොකක්ද කියලා තේරෙයි. සමහර විට ඔයාට දෝෂ දෙකක ලක්ෂණ තියෙන්න පුළුවන්. නමුත් මේක තවදුරටත් නිවැරදිව දැනගැනීමට අපේ දෝෂ පරීක්ෂණ පිටුවට පිවිසෙන්න. එතනින් ඔයාට හොඳ අදහසක් ගන්න පුළුවන්.
සමබර ජීවිතයකට ආයුර්වේදයේ මග පෙන්වීම්
ඔබේ දෝෂය කුමක් වුවත්, සමබර ජීවිතයක් ගත කිරීම වැදගත්. නිරෝගී සෞඛ්යයක් පවත්වා ගැනීමට ආයුර්වේදය විවිධ උපදෙස් ලබා දෙනවා. නිතිපතා දින චර්යාවක් පවත්වා ගන්න. උදේට කලින් නැගිටින්න. හිරු උදාව බලන්න. පිරිසිදු ආහාර වේලක් ගන්න. පුළුවන් තරම් කෘතිම දේවල් අඩු කරන්න.
මොන දෝෂය ප්රමුඛ වුණත්, සන්සුන් මනසක් පවත්වා ගන්න එක වැදගත්. ඒ සඳහා භාවනාව, යෝග ව්යායාම වගේ දේවල් කරන්න පුළුවන්. මානසික සමබරතාවය සඳහා හුස්ම ගැනීමේ ව්යායාම ඉතා ප්රයෝජනවත්. ඔබේ ශරීරයේ අවශ්යතාවලට සවන් දෙන්න. ඊට අනුව කටයුතු කරන්න.
සමබර දිවි පෙවතක් සඳහා ඔබට වැඩිදුර මග පෙන්වීම් අවශ්ය නම්, අපගේ වෙබ් අඩවියේ වෛද්ය උපදේශන සේවාවන් පිළිබඳව විමසිය හැක. තවද, ආයුර්වේදය ගැන වැඩිදුර තොරතුරු දැනගැනීමට අපගේ පොත් පත් ඔබට ප්රයෝජනවත් වේවි.
ඔබේ වාත, පිත, සෙම දෝෂය හඳුනාගැනීම කියන්නේ නිරෝගී ජීවිතයකට තියෙන ලොකුම පියවරක්. ඔයාට ඔයාගේ ශරීරය ගැන හොඳ අවබෝධයක් ලැබෙනවා. ඒ අනුව ඔයාට ඔයාගේ කෑම බීම, ජීවන රටාව සකස් කරගන්න පුළුවන්. නිරෝගී දිවියක් කියන්නේ සතුටින් ජීවත් වීම. මේ දැනුම ඔයාට ඒකට උදව් කරයි.
By Dr. Harshana Niriella